دکتر رضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: ۱۳ تیر ۱۳۹۵
قوز شست پا

به زبان ساده قوز شست پا عبارت است از برجستگی کنار شست پا، ولی در واقع این برجستگی مشهود، نشان دهنده تغییرات مهمی در قالب استخوانی قسمت جلویی پا می باشد.

 قوز شست پا باعث می شود شست پا به سمت انگشت دوم پا متمایل شود. این اختلال معمولا پیشرونده است و به مرور زمان و به کندی بدتر می شود که همراه با ایجاد علائم خواهد بود، هر چند بعضی از این بیماران علائمی ندارند. این بیماری با عناوین هالوکس والگوس، بونیون و انحراف شست پا نیز شناخته می شود.

اوج بروز هالوکس والگوس  در دهه سوم زندگی (۳۰-۲۰ سالگی) است، ولی بروز آن از حدود ۱۲-۱۰ سالگی تا دهه پنجم زندگی (۵۰ -۴۰ سالگی ) ذکر شده است.

شیوع هالوکس والگوس در خانم ها بیش از آقایان است (۱۵ – ۲ برابر). این مساله ممکن است به دلیل نوع کفش هایی باشد که خانم ها از آن استفاده می کنند. هر چند بدون در نظر گرفتن استعداد ژنتیک و ساختاری پا، نقش کفش در ایجاد هالوکس والگوس مورد شک و تردید است. باید به یاد داشت که در هر صورت کفش نامناسب می تواند باعث تشدید بدشکلی و بروز سریعتر علایم شود.

بونیون در ۸۴ % موارد می تواند دو طرفه باشد هر چند شدت آن در دو طرف ممکن است فرق کند. موارد دو طرفه معمولا با سابقه خانوادگی مثبت از نظر بونیون همراه است.

سابقه فامیلی مثبت در ۵۸ الی ۸۸ درصد موارد وجود دارد. در مواردی که سابقه فامیلی مثبت است، هالوکس والگوس در سنین پایین تری ظاهر می شوند. صافی کف پا فاکتور ایجاد کننده برای هالوکس والگوس نیست، هرچند که بیماران دچار صافی کف پا، اگر دچار هالوکس والگوس شوند، پیشرفت آن سریعتر خواهد بود. چاقی ریسک ایجاد هالوکس والگوس را زیاد می کند.

مطلب مرتبط: علت صافی کف پا در بزرگسالان چیست؟

علائم قوز شست پا 

❇ درد و سوزش

❇ التهاب و قرمزی

❇ بی حسی شست پا

علایم معمولا در زمان پوشیدن کفش های تنگ و یا پاشنه بلند تشدید می شوند. طولانی ایستادن یا راه رفتن نیز علایم را تشدید می کنند.

درمان هالوکس والگوس یا قوز شست پا 

درمان غیر جراحی در اکثر بیماران برای کاهش علائم و نه برای اصلاح بدشکلی کفایت می کند. از آنجا که هالوکس والگوس اغلب به مرور زمان بدتر می شود، در صورت انتخاب درمان غیر جراحی، لازم است معاینات دوره ای و بررسی با رادیوگرافی انجام شود.

درمان های غیرجراحی

انواع درمان های غیر جراحی عبارتند از:

✅ تغییر در کفش

انتخاب کفش مناسب بسیار مهم است. باید از پوشیدن کفش های نوک تیز و پاشنه بلند اجتناب نمود.

✅ استفاده از پد و آتل

پد و آتل می توانند به کاهش درد کمک کنند و انواع پیش ساخته آن نیز وجود دارد.

✅ تغییر در الگوی فعالیت های روزانه

شامل اجتناب از ایستادن طولانی مدت و کاهش فعالیت هایی است که سبب تشدید درد و علایم می شوند.

✅ استفاده از داروهای ضدالتهاب

می تواند سبب کاهش درد و التهاب شود.

✅ یخ

استفاده از کیسه یخ در موارد التهاب و قرمزی شدید می تواند در کاهش درد کمک کننده باشد.

عمل جراحی هالوکس والگوس

اگر درمان غیر جراحی برای کاهش درد مفید نباشد و به شکست بی انجامد یا اگر درد ناشی از هالوکس والگوس با فعالیت های روزمره زندگی منافات داشته باشد، ممکن است نیاز به جراحی باشد.

نکته بسیار مهم بر اساس توصیه انجمن جراحان پا و مچ پای آمریکا این است، که هدف جراحی هرگز نباید صرفا مقاصد زیبایی یا امکان استفاده از کفش های نوک تیز باشد. بیش از یک سوم بیماران حتی بعد از جراحی هم نخواهند توانست کفش نوک تیز و پاشنه بلند استفاده کنند. ورزشکاران حرفه ای و کسانی که به صورت حرفه ای رقاص یا بالرین هستند در طول دوران حرفه ای خود نباید جراحی شوند.

روش های بسیار متعدد و متنوعی برای جراحی وجود دارد که بر حسب نیاز بیمار، شدت بدشکلی، میزان تخریب مفصل و عوامل دیگر مورد استفاده قرار می گیرند و ممکن است نیاز به بیش از یک برش جراحی باشد. معمولا در دوره بعد از عمل از گچ یا آتل گچی اسفاده نمی شود و به جای آن بانداژ مخصوص به همراه کفش مخصوص به کار می رود.

زمان مراجعه به پزشک

در صورت بروز هر یک از موارد زیر به پزشک متخصص مراجعه کنید:

☑ درد مداوم در پا یا انگشت شست پا
☑ برآمدگی قابل مشاهده روی مفصل انگشت بزرگ پا
☑ کاهش دامنه حرکت انگشت شست پا یا تمام پا
☑ مشکل در پیدا کردن کفش مناسب به خاطر وجود بونیون

مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر