دکتر رضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: ۱۸ تیر ۱۳۹۵
صافی کف پا

نوزاد معمولا با کف پای صاف به دنیا می آید و قوس طبیعی کف پا ممکن است تا سن ۱۰-۷ سالگی نیز ایجاد نشود. در این مقاله به بررسی کف پای صاف در کودکان می پردازیم.


در یک بررسی آماری نشان داده شد که %۵۴ کودکان در سن ۳ سالگی کف پای صاف داشتند  در حالی که این میزان در ۶ ساله ها %۲۴ بود. %۲۰-۱۵ بالغین درجاتی از صافی کف پا دارند که اکثرا بدون علامت است.

انواع کف پای صاف

سه نوع کف پای صاف در انسان ها وجود دارد. دانستن نوع صافی کف پای فرزندتان به شما و پزشک کمک می کند بهترین درمان را برای او در نظر بگیرید.

#کف پای صاف انعطاف پذیر

تقریبا تمام کودکانی که کف پایشان صاف است، پاهای هایپرموبل یا بشدت انعطاف پذیری دارند. این حالت همراه با درد نیست، موجب از کار افتادگی نمی شود، نیاز به درمان ندارد و هر دو کف پا را درگیر می کند.

#صافی انعطاف پذیر و تاندون کوتاه

به ندرت در کودکان اتفاق می افتد، هر دو پا را تحت تاثیر قرار می دهد و موجب درد و از کار افتادگی پا در کودک می شود.

#صافی خشک

این مدل صافی از انواع صافی های دیگر کمتر است. افرادی که مشکلات استخوانی پا دارند، معمولا به آن مبتلا می شوند. از هر ۴ نفری که این نوع صافی کف پا را دارد، ۱ نفر دچار درد و از کار افتادگی می شود. در نیمی از موارد، هر دو پا بدین شکل است.

علائم صافی کف پا در اطفال

☑ درد پا، ساق یا زانو

☑ انحراف پاشنه پا به سمت خارج در حالی که کودک می ایستد.

☑ بد راه رفتن کودک

☑ مشکل در پوشیدن کفش و ساییدگی نامتقارن کفش ها

☑ کاهش انرژی در فعالیت های فیزیکی

علت صاف شدن کف پای کودکان چیست؟

بیش از یک دلیل احتمالی برای این حالت وجود دارد. اما یکی از شاخصه های اصلی حالت عضلات کودک است.

#ضعف عضلات

مشل اصلی کودکانی که ضعف عضلانی دارند، شل بودن رباط است. به بیان ساده تر، رباط ها یا بافت های رابط در این کودکان زیاد کش می آیند. در نتیجه حرکت و جنبش بیش از اندازه معمول شده، استخوان پاشنه پای کودک به داخل می چرخد و قوس پا از بین می رود.

#عضلات زیاد

در کودکانی که تون عضلانی بالایی دارند، تاندون کوتاه است و پا به داخل کشیده می شود.

صافی کف پا چه مشکلاتی ایجاد می کند؟

اگرچه صافی کف پا تنها یک عارضه مربوط به پا به نظر می رسد، پاهای صاف مجموعه ای از مشکلات را در قسمت های دیگر بدن مثل قوزک، زانو ها و لگن ایجاد کرده و آن ها را از شکل طبیعی خود خارج می کند. برخی از مشکلات احتمالی به شرح زیر اند:

✔ درد مفاصل

✔ ضعف و خستگی عضلات

✔ الگوی غلط راه رفتن

✔ نوک پایی راه رفتن

✔ رشد ضعیف پا

کف پای صاف بیش از همه در کودکان زیر هفت سال مشکل ساز می شود. اگر کودک شما هنوز به این سن نرسیده است، پاهایش میزان زیادی غضروف دارد. همانند قسمت نرمی که در سر بوده و بعدا سفت شده، غضروف پا هم در گذر زمان نرمی اش را از دست داده و به استخوان تبدیل می شود. این مساله بدین معنا است که اگر کودک حین رشد استخوانی اش درست راه نرود، شکل و روند رشد پا با خلل مواجه می شود.

تشخیص صافی کف پا

ابتدا از کودک می خواهیم روی پاهای خود بایستد، کمی راه برود و بعد نوک انگشتی قدم بزند. همچنین ممکن است کودک را روی میز نشانده و از او بخواهیم پاهایش را کمی در هوا آویزان نگه دارد. در این مرحله باید از سالم بودن مفاصل کودک اطمینان حاصل کرد. اگر قوزک پای او زیاد حرکت نکرد، بدین معنا است که زردپی او کوتاه یا سفت شده که می تواند علامت کف پای صاف انعطاف پذیر و زرد پی کوتاه باشد.

اگر پای کودک اذیت می شود، اما صافی کف پایش هنگام راه رفتن ایجاد درد نمی کند، باید با گرفتن عکس از پا اطلاعات بیشتری در مورد علت درد به دست آوریم.

درمان صافی کف پا در اطفال

تا سن ۳ سالگی کف پای صاف انعطاف پذیر نیاز به هیچ درمانی ندارد و استفاده از کفش های طبی و کفی های مختلف توصیه نمی شود، مگر این که سابقه خانوادگی قوی وجود کف پای صاف وجود داشته باشد که تا سن بلوغ، خود به خود اصلاح نشده است. پس از سن ۳ سالگی، اگر کودک علامتی نداشته باشد، اغلب نیازی به درمان ندارد اما اگر کودک علامت را داشته باشد نیاز به درمان خواهد بود.

#روش های غیر جراحی درمان صافی کف پا در اطفال

❇ کاهش سطح فعالیت برای کم کردن درد

❇ استفاده از کفی های مخصوص

❇ درمان فیزیکی شامل تمرینات کششی برای تاندون آشیل

❇ مسکن برای کاهش درد

❇ استفاده از کفش های طبی مخصوص

⚠ توجه: گاهی درمان جراحی برای کاهش علائم صافی کف پا و بهبود عملکرد پا لازم است.

دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر
پرسش از دکتر