دکتر غلامرضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: بهمن 19, 1398
نویسنده دکتر رضا نادری
پارگی منیسک

پارگی منیسک از شایعترین صدمات زانو است. ورزشکاران مخصوصا آنهایی که ورزش های پر برخورد انجام می دهند در معرض پارگی منیسک هستند. با این وجود هر کسی و در هر سنی ممکن است دچار پارگی منيسک شود.


آناتومی منیسک زانو

سه استخوان در تشکیل مفصل زانو نقش دارند : استخوان ران ، استخوان ساق و کشکک. دو قطعه گوه مانند غضروفی بین استخوان ران و استخوان ساق قرار دارند که به عنوان جذب کننده ی نیروهای وارد بر مفصل عمل می کنند و به آنها منیسک می گویند. جنس آنها محکم و لاستیک مانند است و مفصل را پایدار نگه می دارند.

تعریف پارگی منيسک

منیسک ها به اشکال مختلف پاره می شوند. براساس شکل پارگی و محلی از منیسک که دچار پارگی می شود، این پارگی ها تقسیم بندی می شوند انواع شایع تر پارگی عبارتند از پارگی دسته سطلی (طولی) ، پارگی شعاعی پارگی زبانه ای.

پارگی منیسک ناشی از صدمات ورزش اغلب همراه سایر صدمات زانو مانند پارگی رباط صلیبی رخ می دهند.

علت پارگی منیسک

پارگی های ناگهانی منیسک اغلب حین ورزش اتفاق می افتند. اکثر افراد می توانند حتی پس از پارگی منیسک روی زانوی آسیب دیده راه بروند ( به عبارت دیگر اگر پس از صدمه زانو قادر به راه رفتن روی آن بودید دلیل بر این نیست که منسیک شما پاره نشده است). اغلب ورزشکاران با وجود پارگی منيسک به بازی کردن ادامه می دهند. ظرف ۳-۲ روز، زانو شروع به سفت و متورم شدن می کند.

شایع ترین علایم پارگی منيسک عبارتند از:

❇ درد

❇ خشکی و تورم

❇ احساس خالی کردن زانو

❇ محدودیت حرکتی زانو

در صورت عدم درمان، قطعه ای از منیسک ممکن است شل شده به داخل مفصل بلغزد .این می تواند موجب احساس صدای غیر عادی یا قفل شدن زانوی شما شود.

پارگی منیسک

علائم پارگی منیسک زانو

به طور کلی علائم پارگی مینیسک زانو به سه دسته کلی تقسیم می شود:

علائم خفیف، علائم حاد و علائم مزمن

علائم پارگی خفیف  منیسک زانو

  • امکان فعالیت با درد خفیف بعد از پارگی مینیسک زانو
  • درد بیشتر در هنگام بلند شدن از زمین
  • ورم زانو تا ۲-۳ هفته
  • عدم امکان خم کردن کامل زانو

علائم حاد پارگی منیسک زانو

  • احساس درد و ورم بلافصله بعد از ایجاد آسیب
  • زیاد شدن درد بعد از ۲-۳ روز
  • قفل شدن زانو و عدم امکان صاف کردن زانو
  • عدم احساس تعادل در زانو

لازم به ذکر است پارگی ممکن است در سطح داخلی یا خارجی اتفاق بیافتد و به همین نسبت محل درد در زانو نیز تفاوت می کند.

علائم مزمن پارگی منیسک زانو

در صورتی که علائم حاد جدی گرفته نشوند ممکن است درد کاهش یابد، اما برخی علائم همچنین در فرد باقی می مانند که شامل موارد زیر می شود:

  • ورم زانو
  • درد مفصلی در محل مینیسک زائو
  • قفل شدن زانو
  • خالی شدن زانو یا بی ثبانی زانو
  • کاهش حجم و به اصطلاح لاغری در عضلات چهار سر ران
  • صدا دادن زانو در هنگام خم و راست کردن زانو

تشخیص پارگی منیسک

پزشک شما پس از گرفتن شرح حال و معاینه زانوهای شما از روش های تصویر برداری استفاده می کند، زیرا بسیاری از مشکلات دیگر زانو نیز علایم مشابهی ایجاد می کنند.

❇ رادیوگرافی ساده

گرچه رادیوگرافی ساده پارگی منيسک را نشان نمی دهد، ممکن است سایر علل درد زانو مانند آرتروز را نشان دهد.

❇ عکس MRI پارگی مینیسک زانو

بافت های نرم زانو مانند منیسک را بهتر نشان می دهد.

عکس mri پارگی مینیسک زانو

تست پارگی مینیسک زانو

یکی از راه های تشخیص پارگی در مینیسک زانو، استفاده از تست های بالینی است که به روش های زیر انجام می شود:

  • تست حساسیت در خط مفصلی (Lateral pivot shift test): در این روش پزشک سمت جانبی زانو را در خط مفصلی لمس می کند. در صورت بروز احساس درد، احتمال پارگی مینیسک داده می شود.
  • تست مک موری: این آزمون، احتمال بیشتری از وجود پارگی مینیسک زانو را نشان می دهد. در این روش در حالتی که بیمار به پشت روی تخت می خوابد، پزشک با یک دست زانوی وی را گرفته و با دست دیگر کف پای او را می چرخاند و در همین حال زانوی فرد را با آرامی صاف می کند. شنیدن صدای قرچ یا احساس درد حین صاف شدن زانو به منزله پارگی مینیسک زانو است.
  • تست تسالی: تسالی نام منطقه ای در یونان است. این آزمون نسبت به دو تست قبلی دقت بیشتری دارد. در این تست بیمار روی یک پای خود می ایستد و پزشک دست های او را در حالت کشیدن می گیرد. سپس با دستور پزشک پای روی زمین را ۳ مرتبه به اندازه ۲۰ درجه به داخل و سپس خارج می چرخاند.
  • تست ساییدگی زانو (apley compression test): برای اینجام این روش بیمار روی شکم می خوابد و زانوی خود را به صورت قائمه خم می کند. سپس پزشک ران را محکم و ثابت نگه داشته و پا را از مچ به داخل و خارج پیچانده و به سمت پایین فشار می دهد. احساس درد به معنی وجود پارگی در مینیسک زانو است.

تست پارگی مینیسک زانو

البته همانطور که در عکس می بینید تست های دیگری نیز وجود دارد اما چهار تست گفته شده جزو معروفترین تست های پارگی مینیسک زانو هستند.

درمان پارگی منیسک

نحوه درمان پارگی منیسک به نوع پارگی، اندازه آن و محل آن بستگی دارد. یک سوم خارجی (محیطی) منيسک خون رسانی خوبی دارد. پارگی در این منطقه ممکن است خودبخود یا با جراحی ترمیم شود.

برعکس ، دو سوم داخلی منیسک جریان خون خوبی ندارد و پارگی در این منطقه امکان ترمیم ندارد. به همین دلیل این پارگی ها در هنگام جراحی تراشیده یا برداشته می شوند. علاوه بر نوع پارگی منیسک ، سن ، میزان فعالیت و صدمات همراه نیز در تعیین نقشه درمانی نقش دارند.

۱️⃣ درمان غیر جراحی پارگی منیسک

اگر پارگی کوچک و در لبه بیرونی منسیک باشد ممکن است نیاز به ترمیم جراحی نداشته باشد اگر علایم شما طول نکشد و زانو پایدار باشد درمان غیر جراحی ممکن است کافی باشد.

پروتکل rice

❇ پروتکل RICE = Rest, Ice, Compression, Elevation 

استراحت: فعالیتی را که باعث آسیب شده است قطع کنید. پزشک شما ممکن است به شما عصا تجویز کند تا روی اندام مبتلا وزن نگذارید.

یخ: چند بار در روز و هر بار ۲۰ دقیقه کیسه یخ روی زانو بگذارید .یخ را مستقیما روی پوست قرار ندهید.

فشار: برای جلوگیری از تورم بیشتر از بانداژ کشی فشاری استفاده کنید.

بالا نگه داشتن: برای کاهش تورم، ، اندام تحتانی آسیب دیده را بالاتر از سطح قلب نگه دارید.

❇ داروهای ضد التهاب

داروهایی مانند آسپرین و ایبوپروفن درد و تورم را کاهش می دهند.

آرتروسکوپی زانو

۲️⃣ درمان جراحی پارگی منيسک

اگر علائم شما با وجود درمان های غیر جراحی ادامه پیدا کنند پزشک شما ممکن است جراحی آرتروسکوپی را پیشنهاد کند.

آرتروسکوپی زانو، یکی از شایع ترین اعمال جراحی است که انجام می شود. این روش تصویر واضحی از داخل زانو می دهد. جراح، وسایل جراحی ظریفی را از سوراخ های دیگری وارد زانو می کند تا پارگی را ترمیم کند یا قطعه پاره را بردارد یا بتراشد.

❇ برداشتن قسمتی از منیسک

در این روش جراحی بافت آسیب دیده و پاره منیسک تراشیده و خارج می شود.

❇ ترمیم منیسک

بعضی از پارگی های منیسک را می توان با بخیه زدن ترمیم کرد. این که آیا پارگی منیسک را می توان با ترمیم و بخیه زدن درمان کرد بستگی دارد به نوع پارگی و کیفیت منیسک پاره شده.

⚠ توجه: از آن جا که در روش ترمیم نیاز است که منیسک جوش بخورد، زمان بهبود و بازگشت به ورزش طولانی تر از زمان بهبود پس از برداشتن منیسک است.

بازتوانی بعد از جراحی پارگی منیسک

پس از جراحی ممکن است پزشک به شما زانو بند تجویز کند .اگر ترمیم منیسک انجام شده باشد زمان طولانی تری از عصا استفاده خواهید کرد.

تمرینات بازتوانی برای بازیابی حرکت و قدرت انجام می شود و بسیار مهم است تمرینات ابتدا در جهت بازیابی دامنه حرکتی آغاز شوند. تمرینات تقویتی به مرور زمان اضافه می شوند.

بازتوانی برای ترمیم منیسک حدود ۳ ماه و برای برداشتن منيسک حدود ۴-۳  هفته است.

بهبود پارگی منیسک

با تشخیص و درمان و بازتوانی مناسب اغلب بیماران به فعالیت های قبل از آسیب خود برمی گردند.

 

دکتر رضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

برای پرسش از دکتر، روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

۰
مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر
پرسش از دکتر