همه ما حداقل یک بار تجربه برخورد شدید انگشت پا با پایه میز یا مبل را داشته ایم. در آن لحظه درد به قدری شدید است که فکر می کنیم دنیا به پایان رسیده است! اما سوال اصلی اینجاست: از کجا بفهمیم این فقط یک ضرب دیدگی ساده است یا دچار شکستگی انگشت کوچک پا شده ایم؟
انگشت کوچک پا به دلیل قرار گرفتن در لبه خارجی پا، بیشترین آسیب پذیری را در برابر حوادث خانگی و ورزشی دارد. اگرچه بسیاری از افراد تصور می کنند برای انگشت کوچک پا کار خاصی نمی توان انجام داد، اما نادیده گرفتن شکستگی می تواند منجر به دردهای مزمن و مشکلات در راه رفتن شود.
آیا انگشت من شکسته است یا فقط ضرب دیده؟
تشخیص تفاوت بین یک کوفتگی شدید و شکستگی در لحظات اول سخت است. اما نشانه هایی وجود دارند که به شما می گویند اوضاع جدی تر از یک درد ساده است.
طبق گزارش منابع معتبر ارتوپدی مانند Mayo Clinic:
“A broken toe is a common injury that most often occurs when you drop something on your foot or stub your toe. In most cases, you can treat a broken toe by taping it to a neighboring toe.”
(شکستگی انگشت پا یک آسیب شایع است که اغلب در اثر افتادن شیئی روی پا یا برخورد انگشت با مانع رخ می دهد. در بیشتر موارد، می توان آن را با چسباندن به انگشت مجاور درمان کرد.)
علائم اصلی شکستگی انگشت کوچک پا:
- درد شدید و ناگهانی: در لحظه برخورد دردی حس می کنید که ممکن است بعد از مدتی به یک درد مبهم و ضربان دار تبدیل شود.
- تغییر شکل ظاهری: اگر انگشت شما کج به نظر می رسد یا از جای خود خارج شده، قطعا شکستگی رخ داده است.
- تورم و کبودی: ورم معمولا بلافاصله شروع می شود و رنگ پوست به بنفش یا سیاه متمایل می شود.
- مشکل در راه رفتن: اگر نمی توانید روی پای خود وزن بیاورید یا کفش بپوشید، احتمال شکستگی بالاست.
- صدای شکستن: گاهی اوقات در لحظه ضربه، صدای "تق" کوتاهی شنیده می شود.
جدول مقایسه ضرب دیدگی و شکستگی انگشت پا
نشانه | ضرب دیدگی (کوفتگی) | شکستگی (ترک یا جابه جایی) |
شدت درد | بعد از چند ساعت کمتر می شود | درد پایدار است و با حرکت بدتر می شود |
کبودی | محدود به محل ضربه | ممکن است به زیر ناخن یا انگشتان دیگر سرایت کند |
شکل انگشت | طبیعی است | ممکن است کج یا غیر طبیعی باشد |
توانایی حرکت | می توانید انگشت را کمی تکان دهید | حرکت دادن انگشت بسیار دردناک یا غیر ممکن است |
درمان خانگی شکستگی انگشت کوچک پا
اگر شکستگی شما از نوع باز نیست (یعنی استخوان بیرون نزده و زخم عمیقی وجود ندارد)، می توانید مراحل اولیه درمان را در خانه انجام دهید. پزشکان پروتکل RICE را توصیه می کنند:
۱. استراحت (Rest)
تا حد امکان از راه رفتن خودداری کنید. فشار آوردن به انگشت شکسته باعث می شود لبه های استخوان بیشتر به بافت های نرم آسیب بزنند و زمان بهبودی طولانی تر شود.
۲. یخ گذاری (Ice)
در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول، هر ۲ ساعت یک بار به مدت ۱۵ دقیقه روی انگشت خود کیسه یخ بگذارید. یخ را مستقیما روی پوست نگذارید؛ آن را در یک پارچه بپیچید تا دچار سوختگی با یخ نشوید. این کار ورم را به شدت کاهش می دهد.
۳. فشرده سازی یا بانداژ (Compression)
استفاده از روش Buddy Taping یا چسباندن انگشتان به هم، استاندارد طلایی درمان شکستگی انگشت کوچک پا است.روش انجام Buddy Taping به این صورت است:
- _یک تکه پنبه یا گاز استریل کوچک بین انگشت چهارم و پنجم قرار دهید تا پوست عرق نکند و زخم نشود.
- _با یک چسب کاغذی یا پزشکی، انگشت کوچک را به انگشت سالم کناری بچسبانید.
- _چسب نباید آنقدر سفت باشد که خون رسانی قطع شود.
فشرده سازی با بانداژ به روشی که در عکس زیر ی بینید انجام میشود، در واقع شما باید انگشت شکسته را با انگشت کناری فیکس کنید.
۴. بالا نگه داشتن پا (Elevation)
هنگام نشستن یا دراز کشیدن، پای خود را روی چند بالشت قرار دهید تا بالاتر از سطح قلب قرار بگیرد. این کار به تخلیه مایعات و کاهش ورم و ضربان در انگشت کمک می کند.
چه زمانی باید حتما به ارتوپد مراجعه کرد؟
بسیاری از مردم می پرسند “آیا برای شکستگی انگشت کوچک پا باید به بیمارستان رفت؟”. در موارد زیر حتما باید به، بهترین کلینیک پا در تهران مراجعه کنید و احتمالا عکس رادیولوژی بگیرید:
- بی حسی یا مورمور شدن: اگر انگشت شما حس خود را از دست داده یا به شدت گزگز می کند (نشانه آسیب عصبی).
- زخم باز: اگر استخوان دیده می شود یا زخم عمیقی کنار محل شکستگی وجود دارد (خطر عفونت استخوان یا استئومیلیت).
- تغییر رنگ غیر عادی: اگر انگشت به رنگ آبی تیره یا سفید درآمده و سرد شده است (نشانه قطع خون رسانی).
- عدم بهبود: اگر بعد از ۳ روز درد و ورم هیچ تغییری نکرده یا بدتر شده است.
- شکستگی در کودکان: استخوان های کودکان دارای صفحات رشد هستند و آسیب در این نواحی می تواند باعث کج بلند شدن انگشت در آینده شود.
مراقبت های لازم در دوران نقاهت
درمان و بهبودی شکستگی انگشت کوچک پا معمولا بین ۴ تا ۶ هفته زمان می برد. در این مدت نکات زیر را رعایت کنید:
- _کفش مناسب بپوشید: از پوشیدن کفش های نوک تیز، پاشنه بلند یا تنگ خودداری کنید. بهترین گزینه صندل های باز یا کفش های ورزشی با کفی سفت و فضای زیاد برای انگشتان است.
- _مدیریت درد: می توانید از مسکن های معمولی مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای کاهش درد و التهاب استفاده کنید (حتما با داروساز یا پزشک مشورت کنید).
- _فعالیت ورزشی ممنوع: تا زمانی که پزشک اجازه نداده، از دویدن، فوتبال بازی کردن یا هر ورزشی که به پا فشار می آورد خودداری کنید.
عوارض نادیده گرفتن شکستگی انگشت پا
- آرتروز زودرس: سایش استخوان ها در محل شکستگی باعث درد دائمی مفصل در سنین بالاتر می شود.
- بد جوش خوردن: انگشت کج جوش می خورد و باعث می شود همیشه در پوشیدن کفش مشکل داشته باشید.
- درد مزمن: حساسیت به سرما یا فشارهای کوچک برای همیشه باقی می ماند.
نتیجه گیری
شکستگی انگشت کوچک پا شاید کوچک به نظر برسد، اما پایه تعادل شماست. با انجام صحیح روش های خانگی مثل یخ گذاری و چسباندن انگشت به انگشت مجاور، اکثر این آسیب ها به خوبی درمان می شوند. اما هرگز نشانه های خطر مثل بی حسی یا کجی شدید را نادیده نگیرید. به یاد داشته باشید که سلامت پاهای شما، کیفیت راه رفتن و زندگی شما را تعیین می کند.
سؤالات متداول درمورد شکستگی انگشت کوچک پا
۱. آیا می توان با انگشت شکسته راه رفت؟
بله، معمولا می توان راه رفت اما دردناک است. توصیه می شود از کفش های کفی سفت استفاده کنید تا انگشت خم نشود. اگر درد به قدری زیاد است که لنگ می زنید، حتما از عصا استفاده کنید تا به زانو و کمرتان فشار نیاید.
۲. چقدر طول می کشد تا شکستگی انگشت کوچک پا خوب شود؟
در اکثر بزرگسالان سالم، جوش خوردن استخوان حدود ۶ هفته زمان می برد. البته درد اصلی در ۲ هفته اول فروکش می کند.
۳. آیا انگشت شکسته نیاز به گچ گرفتن دارد؟
خیلی به ندرت. معمولا برای انگشتان کوچک پا از گچ استفاده نمی شود و همان روش Buddy Taping کفایت می کند. گچ گرفتن فقط برای شکستگی های نزدیک به کف پا یا موارد شدید جراحی توصیه می شود.