دکتر غلامرضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: بهمن 27, 1397
نویسنده دکتر رضا نادری
کیست بیکر

کیست بیکر یک کیست پر از مایع است که سبب ایجاد برآمدگی و احساس سفتی در پشت زانو می شود. این درد می تواند در هنگام صاف یا خم کردن کامل زانو و همچنین در حین فعالیت تشدید شود.


کیست بیکر که کیست پوپلیته نیز نامیده می شود معمولا در  افراد بالغ به علت وجود یک مشکل در مفصل زانو به وجود می آید. از جمله این مشکل ها می توان به التهاب مفصل یا پارگی منیسک زانو یا آرتروز اشاره کرد.

 این شرایط می توانند سبب تولید بیش از حد مایع توسط زانو شده که این پدیده خود منجر به ایجاد کیست بیکر می شود. کیست بیکر در اطفال می تواند بدون وجود هیچ گونه مشکلی در مفصل زانو ایجاد شود.

با اینکه کیست بیکر می تواند سبب ایجاد تورم شده و در فرد احساس ناراحتی به وجود آورد، معمولا درمان مشکل زمینه ای  آن، رهایی از این وضعیت را ممکن می کند.

کیست بیکر

علائم وجود کیست بیکر

در برخی موارد، کیست بیکر هیچ گونه دردی ایجاد نکرده و امکان دارد فرد متوجه وجود آن نباشد. در صورتی که فرد به علائمی دچار باشد، آن علائم می توانند شامل موارد زیر شوند:

❇ تورم در پشت زانو و گاهی در ساق

❇ درد زانو

❇ سفتی و عدم توانایی خم کردن زانو

نکته: علائم می توانند پس از فعالیت یا ایستادن به مدت طولانی تشدید شوند.

زمان مراجعه به پزشک

در صورتی که فرد در پشت زانوی خود درد و تورم را احساس می کند باید با یک پزشک ارتوپد مشاوره کند. با اینکه احتمال این مورد پایین است، اما برآمدگی پشت زانو می تواند نشانه وضعیتی جدی تر از یک کیست پر از مایع باشد.

عوامل ایجاد کننده کیست بیکر

زانو از استخوان، لیگامان ( رباط )، تاندون و غضروف تشکیل شده است. تاندون و غضروف نیاز به روان شدن دارند و این روانی را از مایع سینوویال دریافت می کنند. این مایع اصطکاک را کاهش داده و به زانوها کمک می کند تا حرکتی روان تر داشته باشند.

در هر زانو کیسه های مختلفی به نام بورسا وجود دارند که مایع سینوویال در آن ها جریان دارد. بین بورسای پوپلیته (کیسه ای در پشت زانو) و مفصل زانو یک سیستم دریچه مانند وجود دارد که جریان مایع سینوویال را تنظیم می کند.

در صورتی که زانو بیش از حد مایع سینوویال تولید کند، این مایع می تواند در بورسای پوپلیته تجمع یابد.

کیست بیکر

این پدیده می تواند به وسیله التهابی در مفصل زانو به وجود آید که معمولا ناشی از یک مشکل زمینه ای است. از جمله این مشکلات زمینه ای می توان به موارد زیر اشاره کرد:

❇ نقرس

در این بیماری سطح اسید اوریک در خون بیش از حد بالا (هایپر اوریسمی) رفته و سبب ایجاد کریستال های اورات در اطراف و داخل مفاصل می گردد. این تجمع موجب التهاب و درد شدید می شود.

❇هموفیلی

یک بیماری وراثتی است که در آن خون به طرز مناسب لخته نشده و به خونریزی داخلی و همچنین آسیب مفصلی منجر می شود.

❇لوپوس

یک بیماری خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به بافت سالم و عادی بدن حمله می کند.

❇ آرتروز (استئوآرتریت)

نوعی از التهاب مفاصل است که توسط التهاب، فروپاشی و در نهایت از بین رفتن غضروف در مفاصل به وجود می آید. در این بیماری غضروف به مرور زمان از بین می رود. 

👈مطلب مرتبط: انواع روش های درمان آرتروز

❇ پسوریازیس

برخی از این بیماران نیز درد و التهاب را در مفاصل خود احساس می کنند.

❇ آرتریت واکنشی

یک نوع التهاب مفصلی است که به دنبال بعضی از بیماری های عفونی دستگاه تنفس، دستگاه ادراری تناسلی یا دستگاه گوارش ایجاد می شود و دلیل آن تشابه بعضی آنتی ژن های عوامل عفونت زا با پروتئین های موجود در غشای سینوویال مفصل است که در نتیجه سیستم ایمنی بدن علیه بافت خودی مفصل نیز وارد عمل می شود و آن را دچار التهاب می کند.

❇ آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی)

یک نوع التهاب مفصلی ناشی از خودایمنی است.

❇ آرتریت عفونی

التهاب مفاصل که در اثر یک عفونت باکتریایی به وجود آمده است.

❇ آسیب

آسیب یا تروما به زانو مانند پارگی منیسک می تواند به ایجاد کیست بیکر منجر شود. این موارد میان ورزشکاران رایج است.

عوارض کیست بیکر

ندرتا،  کیست بیکر پاره شده و مایع سینوویال به درون ناحیه پشت ساق پا نشت می کند. این پدیده سبب بروز موارد زیر می شود:

❇ زانو درد شدید

❇ تورم در پشت ساق پا

❇ گاهی اوقات، قرمزی پشت ساق پا یا احساس جاری شدن آب به پایین این ناحیه

این علائم و نشانه ها بسیار شبیه نشانه های وجود  لخته خون در وریدهای عمقی ساق می باشند. در صورتی که در پشت ساق پای خود قرمزی و تورم مشاهده می کنید، به یک ارزیابی پزشکی فوری نیاز دارید تا موارد جدی تر ایجاد کننده این علائم تشخیص داده شوند.

معاینه زانو

تشخیص کیست بیکر

کیست بیکر  را اغلب می توان به وسیله معاینه فیزیکی تشخیص داد. با این حال، از آنجایی که علائم و نشانه های کیست بیکر مشابه با علائم بیماری های جدی تری از جمله وجود لخته خون، آنوریسم یا تومور می باشند، امکان دارد پزشک انجام آزمایش های تصویر برداری غیر تهاجمی را تجویز کند. از جمله این آزمایش ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

❇ سونوگرافی

❇ تصویر برداری با اشعه ایکس

❇ تصویر برداری تشدید مغناطیسی (MRI)

درمان کیست بیکر 

گاهی اوقات  کیست بیکر به صورت خود به خودی از بین می رود. با این حال، در صورتی که کیست بزرگ بوده و سبب ایجاد درد شود، پزشک می تواند انجام درمان های زیر را پیشنهاد دهد:

❇ مصرف دارو

پزشک می تواند یک داروی کورتیکوستروئید مانند کورتیزون را جهت کاهش التهاب به درون زانو تزریق کند. این دارو با اینکه می تواند سبب تسکین درد شود اما همواره از بروز دوباره کیست پیشگیری نمی کند.

❇ تخلیه ترشحات (درناژ)

پزشک می تواند با استفاده از یک سوزن مایع را از مفصل زانوی فرد خارج کند. این فرایند آسپیراسیون با سوزن نامیده شده و اغلب تحت هدایت سونوگرافی انجام می شود.

❇ فیزیوتراپی

قرار دادن یخ، استفاده از باند فشاری و چوب زیر بغل  می توانند به کاهش درد و تورم کمک کنند. تمرینات آرام محدوده حرکتی و تمرینات قدرتی برای عضلات اطراف زانو نیز می توانند به کاهش علائم و حفظ فعالیت زانو کمک کنند.

پزشکان در صورت امکان علت زمینه ای ایجاد کننده کیست را درمان می کنند. اگر پزشک تشخیص دهد که پارگی منیسک علت تولید بیش از حد مایع سینوویال است، می تواند انجام عمل جراحی برداشت یا ترمیم منیسک آسیب دیده را توصیه کند.

کیست های بیکری که با آرتروز مرتبط هستند معمولا با درمان آرتروز بهبود می یابند. مداخله جراحی در این موارد به ندرت مورد نیاز است.

برداشتن کیست بیکر با جراحی به عنوان یک عمل مستقل ندرتا ضرورت می یابد.

درمان های خانگی کیست بیکر

در صورتی که پزشک تشخیص دهد آرتریت علت ایجاد کننده این کیست است، او می تواند انجام همه یا قسمتی از اقدامات زیر را توصیه کند:

پروتکل rice

❇ از اصول RICE پیروی کنید.

این حروف مخفف عبارات استراحت، اعمال یخ، کمپرس و بالا بردن عضو می باشند. به پای خود استراحت دهید. زانوی خود را به وسیله یک بانداژ، پارچه یا قالب کمپرس کنید. در زمان ممکن، مخصوصا در شب پای خود را بالا ببرید.

❇ مصرف دارو های مسکن بدون نسخه را امتحان کنید.

دارو هایی مانند ایبوپروفن (ادویل)، ناپروکسن سدیم (آلیو)، استامینوفن (تایلنول ) و آسپرین می توانند به تسکین درد کمک کنند. در هنگام مصرف از دستورالعمل های مرتبط با مقدار مصرف دارو پیروی کنید. نباید این داروها را بیش از مقدار توصیه شده مصرف کرد.

❇ فعالیت فیزیکی خود را کاهش دهید.

پیروی از این مورد تحریک پذیری مفصل زانو را کاهش می دهد. پزشک می تواند مدت کاهش سطح فعالیت ها را برای فرد توضیح داده و امکان دارد انواع جایگزین ورزش هایی را به فرد پیشنهاد دهد که او در این مدت قادر به انجام آنها می باشد.

 

دکتر رضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

برای پرسش از دکتر کلیک کنید.

مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر
پرسش از دکتر