دکتر رضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: ۱۹ مرداد ۱۳۹۵
آرتروسکوپی

آرتروسکوپی یک روش جراحی است که جراحان از آن برای رؤیت، تشخیص  و درمان مشکلات داخلی مفصلی استفاده می کنند. در ادامه با این روش درمانی بیشتر آشنا می شوید.

کلمه آرتروسکوپی از دو کلمه یونانی “آرترو” به معنی مفصل و “ اسکوپی” به معنای نگاه کردن تشکیل می شود. این اصطلاح به طور تحت اللفظی به معنی نگاه کردن به داخل مفصل است. در یک عمل آرتروسکوپی ، جراح ارتوپد یک برش در پوست ایجاد می کند و سپس ابزاری به قطر یک مداد را که حاوی یک لنز کوچک و یک سیستم نوری برای درشت نمایی و نور تاباندن به ساختارهای درون مفصلی است، وارد مفصل می کند. نور به وسیله فیبرهای نوری به انتهای آرتروسکوپ منتقل می شود.

با اتصال آرتروسکوپ به یک دوربین تلویزیونی مینیاتوری، جراح می تواند داخل مفصل را از طریق این برش کوچک به جای یک برش بزرگ جراحی ببیند.

دوربین تلویزیونی متصل به آرتروسکوپ تصویر مفصل را بر روی صفحه تلویزیون نشان می دهد و به جراح اجازه می دهد که داخل مفصل را رؤیت نماید. بنابراین جراح می تواند غضروف، رباط ها و … را ببیند و میزان صدمه وارده را مشخص کند و در صورت نیاز برای درمان آنها اقدام کند.

چرا آرتروسکوپی لازم است؟

تشخیص صدمات و بیماری های مفصلی با شرح حال دقیق، معاینه بالینی و معمولا رادیوگرافی آغاز می شود. روش های تکمیلی مثل MRI با CT نیز ممکن است مورد نیاز باشند.

آرتروسکوپی، تشخیص نهایی را امکان پذیر می کند و دقیق تر از جراحی باز یا رادیوگرافی است.

بیماری های زیر را می توان توسط آرتروسکوپی تشخیص داد:

۱-التهاب

مثل التهاب لایه درونی مفصل زانو، شانه، آرنج، مچ دست، مچ پا

۲-صدمات حاد و مزمن

  • شانه: پارگی تاندون ها، در رفتگی مکرر شانه، گیر کردن تاندون ها.
  • زانو: پارگی منیسک ها، صدمات غضروفی، پارگی رباط صلیبی و ناپایداری
  • مچ دست: سندرم تونل کارپال

۳-قطعات غضروف و استخوان شناور در مفصل

مثلا در زانو، شانه، آرنج، مچ پا، مچ دست.

جراحی به کمک آرتروسکوپی

  • ترمیم تاندون های شانه
  • ترمیم یا برداشتنی منیسک پاره شده
  • بازسازی رباط صلیبی زانو
  • برداشتن لایه داخلی ملتهب مفصل زانو، شانه ، آرنج، مچ پا، مچ دست
  • آزاد کردن تونل کارپال
  • ترمیم رباط های پاره شده
  • خارج کردن قطعات غضروفی یا استخانی داخل متصل زانو، شانه، آرنج، مچ پا، مچ دست

شش مفصلی که بیش از سایر مفاصل تحت جراحی آرتروسکوپی قرار می گیرند عبارتند از زانو، شانه، آرنج، مچ پا، هیپ و معضل ران و مچ دست.

 عمل آرتروسکوپی چگونه انجام می شود ؟

گرچه  درعمل جراحی ارتروسکوپی بهبود آسان تر از عمل باز است، باز هم نیاز به استفاده از بیهوشی، بی حسی و تجهیزات خاص در اتاق عمل بیمارستان یا مراکز درمانی سرپایی دارد. بسته به محل مفصل و مشکل احتمالی آن ممکن است بیهوشی عمومی یا بی حسی نخاعی استفاده شود.

یک برش کوچک به اندازه جادکمه برای وارد کردن آرتروسکوپ داده می شود. ممکن است نیاز به یک یا چند برش کوچک دیگر برای دیدن سایر قسمت های مفصل یا وارد کردن سایر ابزارها باشد.

در صورت نیاز  به جراحی اصلاحی و ترمیمی این کار با وسایل مخصوصی که از طریق برش های دیگر وارد مفصل می شوند، انجام می شود. در ابتدا آرتروسکوپی صرفاً یک وسیله تشخیص برای تعیین  مناسب ترین روش درمانی باز  بود. با تولید ابزار بهتر و پیشرفت تکنیک های جراحی، بسیاری از جراحی ها را می توان به صورت آرتروسکوپی انجام داد.

مثلا اکثر پارگی های منیسک زانو را می توان با جراحی آرتروسکوپی درمان کرد. پس از جراحی آرتروسکوپی به شما توصیه هایی برای مراقبت از برش های پوستی، فعالیت هایی که نباید انجام بدهید و تمریناتی که برای بهبود باید انجام بدهید , می شود.

در ویزیت پس از جراحی برای پیگیری، جراح برش ها را نگاه می کند، در زمان مناسب بخیه های شما را می کشد و برنامه بازتوانی شما را گوشزد می کند.

میزان جراحی مورد نیاز و زمان لازم برای بهبود پس از آن بستگی به پیچیدگی مشکل شما دارد. گاهی حین جراحی آرتروسکوپی ، جراح درمی یابد که صدمه یا بیماری را نمی توان به تنهایی با آرتروسکوپی درمان کرد. جراحی وسیع و باز ممکن است در این حالت و در حالی که شما هنوز بیهوش / بی حس هستید انجام شود یا به زمان دیگری موکول شود تا مسأله با شما در میان گذاشته شود.

عوارض احتمالی آرتروسکوپی

گرچه عوارض ناشایع هستند، گاهی حین یا به دنبال آرتروسکوپی به وجود می آیند. عفونت ,لخته شدن خون داخل سیاهرگ، تورم بیش از حد یا خونریزی ، آسیب به عروق خونی یا اعصاب و شکستن ابزار جراحی داخل مفصل، شایع ترین عوارض هستند ولی بسیار کمتر از یک درصد کل جراحی های آرتروسکوپی روی می دهند.

مزایای عمل جراحی آرتروسکوپی کدامند؟

گرچه عمل آرتروسکوپی به دلیل آن که برای درمان ورزشکاران و قهرمانان معروف با موفقیت انجام شد، در بین عموم نیز مورد توجه قرار گرفت, یک روش بسیار ارزشمند برای کلیه بیماران ارتوپدی است و معمولا برای بیمار نیز آسان تر از جراحی باز می باشد. اکثر بیماران در مراکز درمانی سرپایی تحت عمل جراحی آرتروسکوپی قرار می گیرند و پس از چند ساعت به منزل خود برمی گردند.

بهبود پس از جراحی آرتروسکوپی چگونه است؟

برش های کوچک پس از چند روز بهبود می یابند. گرچه این برش ها کوچک و درد داخل مفصل به دنبال آرتروسکوپی اندک است, چندین هفته طول می کشد تا مفصل بهبود کامل یابد. برای تسریع بهبود مفصل و محافظت آن برای عملکرد آینده، یک برنامه  فعالیت و بازتوانی خاص به شما توصیه خواهد شد.

به طوز معمول ، بیمار ظرف چند روز به مدرسه یا محل کار خود بازمی گردد یا فعالیت های روزمره خود را از سر می گیرد. ورزشکاران و آنهایی که وضعیت جسمی خوبی دارند در بعضی موارد و طی چند هفته به فعالیت های ورزشی خود باز می گردند. به یاد داشته باشید که افرادی که آرتروسکوپی می شوند ممکن است تشخیص های متفاوتی قبل از عمل داشته باشند، بنابراین درمان آرتروسکوپی هر فرد، منحصر به همان فرد است و زمان لازم برای بهبود نیز بر همین اساس منحصر به فرد است.

دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر