دکتر غلامرضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: تیر 18, 1395
نویسنده دکتر رضا نادری
صافی کف پا

نوزادان معمولا با کف پای صاف به دنیا می آیند و قوس طبیعی کف پا ممکن است تا سن ۷ الی ۱۰ سالگی نیز ایجاد نشود. در این مقاله به بررسی کف پای صاف در کودکان می پردازیم.


در یک بررسی آماری نشان داده شد که %۵۴ کودکان در سن ۳ سالگی کف پای صاف داشتند. این در حالیکه این میزان در ۶ ساله ها %۲۴ بود. %۲۰-۱۵ بالغین درجاتی از صافی کف پا دارند که اکثرا بدون علامت است.

انواع کف پای صاف

سه نوع کف پای صاف در انسانها وجود دارد. دانستن نوع صافی کف پای فرزندتان به شما و پزشک کمک می کند بهترین درمان را برای او در نظر بگیرید.

۱️⃣ کف پای صاف انعطاف پذیر

تقریبا تمام کودکانی که کف پایشان صاف است، پاهای هایپرموبل یا به شدت انعطاف پذیری دارند. این حالت همراه با درد نیست، موجب از کار افتادگی نمی شود، نیاز به درمان ندارد و هر دو کف پا را درگیر می کند.

۲️⃣ صافی انعطاف پذیر و تاندون کوتاه

به ندرت در کودکان اتفاق می افتد، هر دو پا را تحت تاثیر قرار می دهد و موجب درد و از کار افتادگی پا در کودک می شود.

۳️⃣ صافی خشک

این مدل صافی از انواع صافی های دیگر کمتر رایج است. افرادی که مشکلات استخوانی پا دارند، معمولا به آن مبتلا می شوند. از هر ۴ نفری که این نوع صافی کف پا را دارد، ۱ نفر دچار درد و از کار افتادگی می شود. در نیمی از موارد، هر دو پا بدین شکل است.

⚠ توجه

بسیاری از کودکان خردسال کف پای صافی دارند که به آن عارضه کف پای صاف قابل انعطاف گفته می‌شود. هنگامی که کودک می‌ایستید کف پایش صاف دیده می‌شود. اما هنگامی که کودک پایش را بلند می‌کند قوس کمی نمایان می‌شود. در اکثر موارد با بالا رفتن سن کودک قوس کف پایش نیز کامل‌تر می‌شود.

کف پای صاف در کودکان

علائم صاف بودن کف پا در کودکان

❇ درد پا، ساق یا زانو

❇ انحراف پاشنه پا به سمت خارج در حالی که کودک می ایستد.

❇ بد راه رفتن کودک

❇ مشکل در پوشیدن کفش و ساییدگی نامتقارن کفش ها

❇ کاهش انرژی در فعالیت های فیزیکی

علت صاف شدن کف پای کودکان چیست؟

بیش از یک دلیل احتمالی برای این حالت وجود دارد. اما یکی از شاخصه های اصلی حالت عضلات کودک است.

۱️⃣ ضعف عضلات

مشکل اصلی کودکانی که ضعف عضلانی دارند، شل بودن رباط است. به بیان ساده تر، رباط ها یا بافت های رابط در این کودکان زیاد کش می آیند. در نتیجه حرکت و جنبش بیش از اندازه معمول شده، استخوان پاشنه پای کودک به داخل می چرخد و قوس پا از بین می رود.

۲️⃣ عضلات زیاد

در کودکانی که تون عضلانی بالایی دارند، تاندون کوتاه است و پا به سمت داخل کشیده می شود.

کف پای صاف چه مشکلاتی ایجاد می کند؟

اگر چه صافی کف پا تنها یک عارضه مربوط به پا به نظر می رسد، پاهای صاف مجموعه ای از مشکلات را در قسمت های دیگر بدن مثل قوزک، زانو ها و لگن ایجاد کرده و آن ها را از شکل طبیعی خود خارج می کنند. برخی از مشکلات احتمالی عبارتند از:

❇ درد مفاصل

❇ ضعف و خستگی عضلات

❇ الگوی غلط راه رفتن

❇ نوک پایی راه رفتن

❇ رشد ضعیف پا

کف پای صاف بیش از همه در کودکان زیر هفت سال مشکل ساز می شود. اگر کودک شما هنوز به این سن نرسیده است، پاهایش میزان زیادی غضروف دارد.

همانند قسمت نرمی که در سر بوده و بعدا سفت شده، غضروف پا هم در گذر زمان نرمی اش را از دست داده و به استخوان تبدیل می شود. این مساله بدین معنا است که اگر کودک حین رشد استخوانی اش درست راه نرود، شکل و روند رشد پا با خلل مواجه می شود.

کف پای صاف

روش تست کف پای صاف

شما می‌توانید با انجام آزمایش ساده ی زیر به راحتی بفهمید که آیا به افتادگی قوس یا صافی کف پا مبتلا هستید یا خیر. برای انجام این آزمایش:

۱️⃣  ابتدا کف پاهایتان را خیس کنید.

۲️⃣ روی یک سطح صاف، همانند یک پیاده‌روی سیمانی، بایستید که بتواند اثر پایتان را به شما نشان دهد.

۳️⃣ حالا کنار بروید و به اثر پاهایتان نگاه کنید. اگر اثر تمامی کف پایتان را روی سطح دیدید، به احتمال زیاد شما به بیماری کف پای صاف دچار هستید.

معاینه پا

تشخیص

اگر کودک شما به کف پای صاف مبتلا باشد، پزشک از شما در مورد وجود هر گونه سابقه صافی کف پا یا بیماری‌های موروثی مچ پا در خانوادهتان سوال خواهد پرسید. بیمار در هر سنی که باشد، پزشک در مورد فعالیتهای شغلی و تفریحی او، هرگونه آسیبی که پیش تر به مچ پایش وارد شده یا هرگونه عمل جراحی که روی مچ پای او انجام شده و همچنین نوع کفشی که از آن استفاده می کند، سؤالاتی را خواهد پرسید.

پزشک کفش‌هایتان را برای یافتن هرگونه نشانه‌ای از ساییدگی بیش از اندازه بررسی می‌کند. اغلب، ساییدگی کفشها اطلاعات با ارزشی را در مورد مشکلات راه رفتن و هر گونه ضعف در هم‌ ترازی استخوانها برای پزشک فراهم می‌کند.

همچنین پزشک از شما می خواهد که پابرهنه راه بروید تا علاوه بر ارزیابی قوس کف پایتان، وجود هرگونه چرخش خارجی در مچ پا  و هر نشانه‌ دیگری از ضعف عملکرد مکانیکی مچ پایتان را بررسی کند.

پزشک مچ پاهایتان را از لحاظ انعطاف‌ پذیری، دامنه ی حرکت و همچنین وجود حساسیت به لمس یا هرگونه وضعیت غیرطبیعی در استخوان، مورد معاینه قرار خواهد داد و بسته به نتایج این معاینه فیزیکی، ممکن است گرفتن عکس رادیولوژی را به شما توصیه کند.

کف پای صاف

درمان کف پای صاف در کودکان

تا سن ۳ سالگی کف پای صاف انعطاف پذیر نیاز به هیچ درمانی ندارد و استفاده از کفش های طبی و کفی های مختلف توصیه نمی شود، مگر این که سابقه خانوادگی قوی وجود کف پای صاف وجود داشته باشد که تا سن بلوغ، خود به خود اصلاح نشده است.

پس از سن ۳ سالگی، اگر کودک علامتی نداشته باشد، اغلب نیازی به درمان ندارد، اما اگر کودک علامت داشته باشد به درمان نیاز خواهد بود.

⬅ روش های غیر جراحی درمان صافی کف پا در اطفال

❇ کاهش سطح فعالیت برای کم کردن درد

❇ استفاده از کفی های مخصوص

❇ درمان فیزیکی شامل تمرینات کششی برای تاندون آشیل

❇ مسکن برای کاهش درد

❇ استفاده از کفش های طبی مخصوص

گاهی درمان جراحی برای کاهش علائم صافی کف پا و بهبود عملکرد پا لازم است.

 

دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

برای پرسش از دکتر، روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

۰
مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر
پرسش از دکتر