منظور از آتروفی عضلانی چیست؟

انواع آتروفی عضلانی

یکی از مهم ترین مفاهیمی که باید درباره آتروفی عضلانی بدانید این است که این بیماری یک چیز واحد نیست. پزشکان دو نوع اصلی آتروفی را از هم تفکیک می کنند که علل، پیش آگهی و روش درمان کاملاً متفاوتی دارند:

نوع اول: آتروفی ناشی از بی استفادگی (Disuse Atrophy)

آتروفی ناشی از بی استفادگی خفیف ترین شکل این بیماری است و زمانی اتفاق می افتد که به اندازه کافی از عضلات استفاده نکنید، چه به خاطر سبک زندگی کم تحرک، چه استراحت در رختخواب بعد از جراحی، یا گذاشتن یک اندام در گچ. 

خبر خوب این است که این نوع آتروفی در اکثر موارد قابل برگشت است. آتروفی ناشی از بی استفادگی، به تمرینات مقاومتی پیشرونده پاسخ خوبی می دهد. حتی افراد مسن با کاهش توده عضلانی قابل توجه می توانند با ورزش مداوم و تغذیه مناسب به خصوص پروتئین کافی، قدرت و توده عضلانی معنادار بازیابند.

نوع دوم: آتروفی عصبی یا نوروژنیک (Neurogenic Atrophy)

آتروفی عصبی ناشی از آسیب یا بیماری عصب هایی است که به عضلات متصل می شوند. وقتی این اعصاب آسیب می بینند، نمی توانند انقباضات عضلانی لازم برای تحریک فعالیت عضله را ایجاد کنند.

این شکل از آتروفی جدی تر است، اغلب سخت تر قابل برگشت است و از آسیب به اعصابی که مغز و نخاع را به عضلات متصل می کنند ناشی می شود. بدون سیگنال های عصبی مناسب، عضلات نمی توانند منقبض شوند یا بدتر از آن، به دلیل عدم استفاده و کمبود تحریک شروع به تحلیل رفتن می کنند.

بیماری هایی مانند ALS (اسکلروز جانبی آمیوتروفیک)، نوروپاتی محیطی، مولتیپل اسکلروزیس، سندرم گیلن باره، فلج و پولیو از جمله شرایطی هستند که آتروفی عصبی ایجاد می کنند.

علل اصلی آتروفی عضلانی

بی تحرکی و استراحت طولانی مدت در رختخواب: سالمندان سالم پس از ۱۰ روز استراحت در رختخواب، ۱ کیلوگرم (حدود ۶ درصد) از بافت بدون چربی اندام های تحتانی را از دست می دهند و کاهش ۱۶ درصدی در قدرت ایزوکینتیک خم شدن زانو دارند. این اعداد نشان می دهد که چقدر سریع عضلات در دوران بستری شدن تحلیل می روند.

سالمندی و سارکوپنیا: سارکوپنیا که به عنوان شایع ترین نوع آتروفی عضله اسکلتی در انسان شناخته می شود، در درجه اول با فرآیند پیری مرتبط است. با توجه به عمیق تر شدن پیری جمعیت جهان، سارکوپنیا به یک مشکل جدی بهداشت عمومی تبدیل شده است.

کاهش توده عضلانی همچنین می تواند ناشی از شرایط پزشکی مانند سکته مغزی باشد که بر حرکت تاثیر می گذارد، و یا ناشی از شرایطی باشد که به اعصاب لازم برای عملکرد عضلانی آسیب می زنند. مانند آسیب های نخاعی و مولتیپل اسکلروزیس.

سوء تغذیه و کمبود پروتئین: تغذیه ناکافی می تواند مشکلات سلامتی متعددی از جمله آتروفی عضلانی ایجاد کند. وقتی بدن به اندازه کافی کالری یا پروتئین دریافت نمی کند، شروع به تجزیه بافت عضلانی به عنوان منبع انرژی می کند.

بیماری های مزمن: آتروفی عضله می تواند ناشی از بی تحرکی یا فعالیت بدنی کم باشد، مثلاً مرتبط با سن (سارکوپنیا مرتبط با پیری) یا از چندین بیماری همزمان مانند سرطان، ایدز، نارسایی احتقانی قلب، COPD (بیماری انسدادی مزمن ریه)، نارسایی کلیوی، تروما، سپسیس و سوختگی های شدید.

صرف داروهای کورتیکواستروئیدی: این تغییرات می توانند پس از قطع استروئید تا حدی برگشت پذیر باشند، اما بهبودی زمان می برد و موارد شدید ممکن است آسیب ماندگار به جا بگذارند.