اگر سوالی داری اینجا از ما بپرس

بهترین ورزش ها برای آرتروز زانو | حرکات تقویتی و کششی

فهرست مطالب

ورزش کردن یکی از موثرترین راه های کنترل درد آرتروز زانو است. بسیاری از بیماران فکر می کنند که با آرتروز زانو نباید ورزش کنند، اما واقعیت برعکس است: بی تحرکی باعث ضعیف تر شدن عضلات اطراف زانو، کاهش دامنه حرکت و بدتر شدن درد می شود. انتخاب ورزش های مناسب و اجتناب از حرکات آسیب رسان می تواند درد را کاهش دهد، عملکرد زانو را بهبود ببخشد و حتی نیاز به جراحی را به تاخیر بیندازد. در این مقاله بهترین ورزش ها و حرکات تقویتی برای آرتروز زانو و همچنین ورزش هایی که باید از آنها اجتناب کنید را معرفی می کنیم.

چرا ورزش برای آرتروز زانو ضروری است؟

وقتی آرتروز زانو تشخیص داده می شود، واکنش طبیعی بیشتر افراد این است که فعالیت فیزیکی را کم کنند تا درد بیشتر نشود. اما تحقیقات نشان می دهد ورزش منظم و مناسب چهار مزیت کلیدی برای زانوی آرتروزی دارد:

  • تقویت عضلات اطراف زانو: عضلات قوی تر فشار کمتری به غضروف آسیب دیده وارد می کنند و مفصل را بهتر حمایت می کنند.
  • حفظ دامنه حرکت: بی حرکتی باعث خشکی و محدودیت مفصل می شود. تمرینات کششی از این اتفاق جلوگیری می کنند.
  • کاهش التهاب: فعالیت فیزیکی منظم سطح التهاب در بدن را کاهش می دهد.
  • کنترل وزن: هر کیلوگرم کاهش وزن حدود ۴ کیلوگرم فشار کمتر بر زانو وارد می کند.

💡 نکته: برنامه ورزشی مناسب برای آرتروز زانو باید ترکیبی از سه نوع تمرین باشد: تمرینات هوازی کم فشار (مثل پیاده روی و شنا)، تمرینات قدرتی و تمرینات کششی. هر سه نوع را در برنامه خود بگنجانید.

علائم آرتروز زانو

علائم آرتروز اغلب به آرامی و در طول زمان نمایان می شوند. امکان دارد افراد در هنگام حرکت دادن یا اعمال فشاری اندک به زانو ها احساس درد کنند. در صورت بی حرکت ماندن برای یک مدت امکان دارد زانو ها خشک شده یا توانایی حرکت کردن در محدوده حرکتی خود را نداشته باشند. همچنین، احتمال دارد افراد در حین حرکت دادن زانو ها سایش آن ها را شنیده یا احساس کنند. این علائم به دلیل تغییر غضروف ها بروز می کنند.

غضروف بافتی سفت بین مفاصل است که به حرکت آن ها کمک می کند. هنگامی که غضروف آسیب دیده یا کاملا تحلیل رود، استخوان ها بر روی یکدیگر ساییده می شوند. علاوه بر سن و چاقی، عوامل دیگری نیز می توانند افراد را در معرض خطر بالای ابتلا به درد آرتروز زانو قرار دهند. برای مثال، بنیاد آرتریت بیان می دارد که ورزشکاران بازنشسته ای که حرکات تکراری انجام داده یا قبلا آسیب هایی در حین ورزش دیده اند حتی در صورت گذشت چندین سال از این اتفاقات مستعد ابتلا به آرتروز زانو می باشند.

شغل هایی که سبب آسیب های ناشی از فشار های مداوم و تکراری می شوند نیز افراد را در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار می دهند. برخی افراد به طور ژنتیکی مستعد ابتلا به آرتروز زانو هستند.

فرایند تولید غضروف در بدن این افراد دچار اختلال شده و سرعت آسیب دیدن مفصل زانو افزایش می یابد. پیچ خوردگی زانو مشکلی است که بر اثر آسیب دیدن رباط های زانو ایجاد می شود. این عارضه با کشیدگی مینیسک و کشیدگی در مفصل زانو متفاوت است زیرا در کشیدگی مفصل، عضلات زانو آسیب می بیند.

تشدید علائم آرتروز زانو

آرتروز زانو یک بیماری مزمن بوده و وجود درد آن همواره ممکن است. با این حال، بدتر شدن درد، بروز آن در حالت استراحت یا بیدار شدن از خواب در اثر درد می توانند از علائم پیشرفت آرتروز زانو باشند. وجود علائم دیگر از جمله تورم، قفل شدگی یا گرفتگی زانو نیز می توانند نگران کننده باشند. باید علائم جدید یا بدتر شدن علائم قبلی را با پزشک خود در میان گذاشت تا او تغییرات لازم را در برنامه درمانی اعمال کند

آرتروز زانو را جدی بگیرید! زیرا می تواند منجر به مشکلات جدی تری مانند کیست بیکر شود. 

راه های تسکین درد آرتروز زانو

خوشبختانه، راه هایی برای مدیریت آرتروز و تسکین درد زانو وجود دارد. ایجاد تغییرات در سبک زندگی از جمله انجام ورزش های مناسب برای مفاصل، داشتن وزن مناسب، توجه به علائم بدن خود و مصرف دارو ها همگی می توانند به کنترل درد آرتروز زانو کمک کنند. در لیست پایین برخی از این تغییرات آورده شده اند.

آرتروز زانو

درمان آتروز زانو با ورزش

ورزش های هوازی کم تماس همچون پیاده روی، دوچرخه سواری و شنا به عنوان مواردی مفید برای زانو در نظر گرفته می شوند. دکتر پیزتسکی معتقد است که این ورزش ها برای عضله سازی در اطراف مفاصل آسیب دیده مفید بوده و به حفظ عملکرد و طرز قرار گیری مناسب آن ها کمک می کنند.

افراد باید جهت دریافت دستورالعمل های شخصی درباره زمان و نحوه انجام ورزش ها به فیزیوتراپیست مراجعه کنند. ورزش هایی ضربه رسان به مفاصل همچون دویدن یا تنیس می توانند سبب تحلیل روی بیشتر زانو های آسیب دیده شوند.

این نوع ورزش ها سبب بروز درد بیشتر می شوند. در چنین ورزش هایی افراد به دلیل درد از عضلات خود استفاده نکرده، قدرت این عضلات تحلیل رفته و طرز قراری گیری آن ها از حالت مناسب خارج می شود. این وضعیت می تواند به جراحی تعویض مفصل زانو نیز منجر شود. باید به علائم بدن خود توجه کرده و در صورت احساس درد انجام فعالیت دردناک را متوقف کرد.

* جهت تقویت عضلات تمرینات قدرتی و انعطاف پذیری را با یکدیگر ترکیب کنید.

برنامه های ورزشی مناسب برای آرتروز باید در کنار تمرینات هوازی تمرینات قدرتی و انعطاف پذیری را نیز شامل شوند. در حالی که تمرینات قدرتی به عضلات اطراف مفصل کمک می کنند، تمرینات کششی انعطاف پذیری زانو را حفظ کرده و گاهی بهبود نیز می بخشند.

🛑 این مقاله را حتما بخوانید: درمان مشکل زانوی ضربدری با حرکات اصلاحی و ورزش 🛑

* عضلات خود را قبل از ورزش گرم و پس از آن سرد کنید

در صورت ابتلا به آرتروز زانو نباید یکباره به سراغ برنامه ورزشی رفت. به طور کلی، گرم کردن مفاصل را نرم، حرکت آن ها را آسان تر و خطر آسیب دیدن حین ورزش را کم می کند. سرد کردن نیز در برگشتن بدن به حالت عادی مفید است. افراد می توانند نحوه صحیح سرد یا گرم کردن را از مربی یا فیزیوتراپیست خود سوال کنند.

کنترل وزن برای کاهش درد آرتروز

اضافه وزن فشار و استرس بیشتری بر روی زانو های آسیب دیده اعمال می کند. طبق یک مطالعه رادیولوژی در سال 2017 در صورت داشتن اضافه وزن، کاهش آن می تواند مقداری از درد زانو را کم کرده و حتی سرعت تحلیل  غضروف را نیز کاهش دهد. تحقیقات نشان داد هر چه شرکت کنندگان وزن بیشتری از دست دادند، بهبود  بیشتری را تجربه کردند. در صورت داشتن اضافه وزن، کاهش آن می تواند برای تسکین درد زانو مفید باشد

کفش مناسب افراد مبتلا به زانو درد

تعداد قابل توجهی از مقالات علمی نشان می دهند که در صورت ابتلا به آرتروز زانو، انتخاب کفش مناسب اهمیت دارد. در واقع، کفش های صاف و منعطف با تقلید حرکت طبیعی پا می توانند فشار وارد شده بر زانو را در حین فعالیت های روزانه کاهش دهند.

ورزش برای ارتریت زانو

در مواردی که آرتروز پیشرفته‌تر است و ورزش به‌تنهایی کافی نیست، روش‌های جراحی مانند میکروفرکچر می‌توانند در کنار برنامه ورزشی به بازسازی غضروف کمک کنند.


 

1. بالا بردن پا: تقویت عضلات برای حمایت از مفاصل ضعیف. روی زمین دراز بکشید، قسمت بالای بدن با آرنج ها پشتیبانی می شود. زانوی چپ خود را خم کنید، پا را روی زمین بگذارید. پای راست را صاف نگه دارید، انگشتان پا به سمت بالا باشد. ماهیچه های ران خود را سفت کرده و پای راست خود را بالا بیاورید.

بالا بردن پا

همانطور که در تصویر نشان داده شده است 3 ثانیه مکث کنید. ماهیچه های ران خود را محکم نگه دارید و پای خود را به آرامی به زمین بیاورید. دوباره لمس کنید و بالا بیاورید. دو ست 10 تایی انجام دهید. بعد از هر ست پاها را عوض کنید.

2. بالش را فشار دهید: این حرکت به تقویت داخلی پاها کمک می کند تا از زانو حمایت کند. به پشت دراز بکشید، هر دو زانو خم شده است. یک بالش بین زانوها قرار دهید. زانوها را به هم فشار دهید و بالش را بین آنها بچرخانید. 5 ثانیه نگه دارید. آروم باش. دو ست 10 تایی انجام دهید. بعد از هر ست پاها را عوض کنید.

3. پاشنه بلند کردن: بلند شوید و پشت صندلی را برای تکیه نگه دارید. پاشنه های پا را از زمین بلند کرده و روی پنجه هر دو پا بلند شوید. 3 ثانیه نگه دارید. به آرامی هر دو پاشنه پا را روی زمین بیاورید. دو ست 10 تایی انجام دهید.

4. بالا بردن ساق پا:  بایستید و پشت صندلی را برای تعادل نگه دارید. وزن خود را روی پای چپ خود قرار دهید. بلند بایستید و پای راست را به پهلو بلند کنید، پای راست را صاف و ماهیچه های خارجی ساق پا را کشیده نگه دارید. 3 ثانیه نگه دارید، سپس پا را به آرامی پایین بیاورید. دو ست 10 تایی انجام دهید. بعد از هر ست پاها را عوض کنید.

همسترینگ کشش

5. همسترینگ کشش: حرکات کششی شما را انعطاف پذیر می کند و دامنه حرکتی شما را بهبود می بخشد، یا اینکه تا جایی می توانید مفاصل خود را در جهت های خاصی حرکت دهید. این حرکت به شما کمک می کند شانس درد و آسیب خود را کاهش دهید.

همیشه ابتدا با 5 دقیقه پیاده روی خود را گرم کنید. وقتی آماده کشش همسترینگ هستید دراز بکشید. یک ملحفه را دور پای راست خود حلقه کنید. از ورق برای کمک به کشیدن پای راست به بالا استفاده کنید. 20 ثانیه نگه دارید، سپس ساق را پایین بیاورید. دو بار تکرار کنید. سپس، پا را عوض کنید.

چه زمانی باید ورزش را متوقف کرد و به پزشک مراجعه کرد؟

ورزش کردن با آرتروز زانو کمی درد و ناراحتی خفیف ایجاد می کند و این طبیعی است. اما برخی علائم نشان دهنده آن هستند که باید فعالیت را متوقف کنید و با متخصص ارتوپد مشورت کنید:

  • درد شدید که بعد از ورزش بیشتر از ۲ ساعت ادامه پیدا کند
  • تورم قابل توجه زانو بعد از ورزش که قبلا وجود نداشته
  • قفل شدن یا گیر کردن زانو حین حرکت
  • احساس ناپایداری یا خالی کردن زانو
  • درد شبانه ای که باعث بیدار شدن از خواب شود

این علائم ممکن است نشان دهنده پیشرفت آرتروز یا آسیب جدیدتری باشند و باید توسط پزشک بررسی شوند. در برخی موارد پزشک ممکن است آرتروسکوپی زانو یا تغییر برنامه درمانی را توصیه کند.

برای دریافت برنامه ورزشی متناسب با وضعیت زانوی خود، با مطب دکتر نادری مشاوره بگیرید.

ورزش های مضر برای آرتروز زانو

به طور کلی، ورزش کردن گردش خون را در بدن شما افزایش داده و شما نباید در صورت داشتن آرتروز زانو، ورزش را ترک کنید. بلکه باید با مشورت پزشک خود، تمرینات مناسب را برای کاهش درد آتروز زانو انتخاب کرده و شیوه درست حرکات را عملی کنید.

در صورتی که زانودرد و مشکلات شدید زانو دارید، برخی از تمرینات باید احتیاط بیشتری انجام شود. زیرا احتمال اشتباه انجام دادن این حرکات بیشتر است. این حرکات عبارتند از:

  • حرکت لانگز
  • اسکات عمقی
  • کشش هاردلر
  • کشش کامل زانو

ورزش پیاده روی برای آرتروز

آرتروز زانو و پیاده روی

توجه به نکات مراقبتی و انجام احتیاطات لازم، می تواند به تداوم پیاده روی شما با وجود آرتروز زانو و درد زانو کمک کند. در اینجا به 12 نکته که باید در هنگام پیاده روی با زانوی آرتروزی به آن دقت کنید اشاره می کنیم:

1- همراه با پیاده روی، دوچرخه زدن را نیز انجام دهید تا عضلات مخالف شکل بهتری برای حمایت از زانو بگیرند.

2- هدف خود را 6000 قدم در روز قرار دهید.

3- پیاده روی خود را زمان بندی کنید. به این صورت که با توجه به هدف خود، زمان مشخصی را در روز قرار دهید و زمان تعیین شده را نیز بخش بندی کنید. شما می توانید با 30 دقیقه در روز و دوره های 10 دقیقه ای با استراحت بین دوره ها شروع کنید.

4- روی سطوح نرم تر پیاده روی کنید. گاهی سطوح غیر مسطح تمرینات تعادلی بیشتری را برای شما فراهم می کنند. راه رفتن روی آسمان تا سطوح سیمانی (مانند کف پاساژها و …) برای شما بهتر است.

5- کفش مناسب انتخاب کنید.

6- در طول روز یک جا ننشینید. هر 15 دقیقه یک بار بلند شده و کمی قدم بزنید.

7- وزن خود را کنترل کنید.

8- بعد از پیاده روی از کمپرس سرد استفاده کنید.

9- در صورتی که احساس خستگی کردید، پای خود را بالا نگه دارید.

10- در صورت نیاز از عصای کوهنوردی استفاده کنید.

11- در ساعاتی از روز که معمولاً درد کمتری دارید پیاده روی کنید.

12- پیش از پیاده روی، با حرکات کششی مناسب پای خود را گرم کنید.

⏪ عمل آرتروسکوپی زانو چیست؟ ⏩

کاهش درد آرتروز با دارو

سوالات شایع

1. آیا با آرتروز زانو می توان ورزش کرد؟

بله، نه تنها می توان بلکه باید ورزش کرد. بی تحرکی باعث ضعیف تر شدن عضلات، خشکی مفصل و بدتر شدن درد می شود. نکته مهم انتخاب ورزش مناسب و اجتناب از فعالیت های ضربه ای مثل دویدن و پرش است.

2. بهترین ورزش برای آرتروز زانو چیست؟

شنا و ورزش در آب بهترین گزینه هستند چون فشار روی مفصل را به حداقل می رسانند. بعد از آن دوچرخه ثابت و پیاده روی ملایم توصیه می شوند. تمرینات تقویتی عضلات ران (مثل بالا بردن پا در حالت خوابیده) هم بسیار مهم هستند.

3. آیا پیاده روی زیاد آرتروز زانو را بدتر می کند؟

پیاده روی ملایم و منظم آرتروز را بدتر نمی کند، بلکه به حفظ عملکرد زانو کمک می کند. اما پیاده روی طولانی مدت روی سطوح سخت بدون کفش مناسب و بدون استراحت بین دوره ها می تواند درد را تشدید کند. هدف مناسب ۶۰۰۰ قدم در روز با دوره های ۱۰ دقیقه ای و استراحت بین آنهاست.

4. آیا اسکات برای آرتروز زانو ضرر دارد؟

اسکات عمیق (که زانو بیش از ۹۰ درجه خم شود) برای زانوی آرتروزی مضر است و فشار زیادی به غضروف وارد می کند. اما اسکات با دامنه حرکت محدود (مینی اسکات) در صورت انجام صحیح و زیر نظر فیزیوتراپیست می تواند به تقویت عضلات ران کمک کند.

5. آیا ورزش می تواند جایگزین تعویض مفصل زانو شود؟

در مراحل اولیه و متوسط آرتروز، ورزش منظم می تواند نیاز به جراحی را سال ها به تاخیر بیندازد. اما در آرتروز شدید که غضروف کاملا تخریب شده و راه رفتن بدون درد شدید ممکن نیست، ورزش به تنهایی کافی نبوده و ممکن است تعویض مفصل لازم شود.

دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

برای پرسش از دکتر، روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.

تماس با ما
منو