دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپد

فلوشیپ جراحی مچ پا

انتشار: فروردین 23, 1399
نویسنده دکتر رضا نادری
علت درد روی پا

درد روی پا  یکی از مشکلات رایج میان افراد است. هر گامی که برداشته می‌شود نیرویی معادل یک و نیم برابر وزن بدن را به پاها وارد می‌کند. در بیشتر موارد، درد روی پا به واسطه صدمه، استفاده بیش از حد، فرسایش یا کفش‌های نامناسب ایجاد می‌شود.

انواع درد روی پا

درد روی پا می‌تواند در موقعیت‌های متفاوتی ایجاد شود، شایع ترین دلیل این مشکل فعالیت بیش از حد در موقعیت‌هایی نظیر دویدن، پریدن یا شوت کردن است. مشکلاتی که به دلیل فعالیت بیش از حد ایجاد می‌شوند عبارتند از:

التهاب تاندون اکستانسور

 این مشکل به واسطه پوشیدن کفش‌های تنگ و یا فعالیت بیش از حد ایجاد می‌شود. در این حالت تاندون‌هایی که در پنجه پا وجود دارند و پا و انگشتان را به سمت بالا می‌کشند، ملتهب می‌شوند و درد زیادی برای فرد ایجاد می‌کنند.

این بیماری که یکی از علت های درد روی پا هنگام راه رفتن است، عبارت است از التهاب تاندون‌های روی پا. این تاندون‌ها حرکت انگشتان را هدایت می‌کنند. علائم این بیماری شامل افزایش تدریجی درد در پنجه و روی پا، ورم کردن پا و حساسیت پنجه و روی پا به لمس می‌باشند. این بیماری ناراحتی‌های شدیدی در زمان پوشیدن کفش ایجاد می‌کند.

علت این بیماری استفاده از کفش‌های تنگ، صاف بودن کف پا، ایستادن یا راه رفتن بیش از حد، سفتی عضلات و دویدن در نقاط ناهموار می‌باشد.

التهاب تاندون اکستانسور

درد کنار پا یا سندرم سینوس تارسی

این مشکل یک بیماری نادر است و در این حالت سینوس تارس ملتهب می‌شود. سینوس تارس در واقع کانالی است که میان پاشنه و استخوان مچ پا (تالوس) قرار دارد. این بیماری موجب درد در بالای پاشنه و قسمت خارجی مچ پا می‌شود.

این بیماری به واسطه التهاب در کانال کوچک و استخوانی میان پاشنه و استخوان تالوس ایجاد می‌شود. علائم این بیماری شامل  احساس سفتی مچ پا، بی ثباتی مچ پا، درد در زمان حرکت و ایستادن در بالا و کناره‌ی بیرونی پا می‌شوند. دلایل این بیماری مواردی نظیر پیج خوردن مچ پا، ناپایداری  طولانی مدت  و مزمن و تغییر عملکرد مکانیکی پا هستند.

سینوس تارسی

🛑در همین باره بیشتر بخوانید: درمان پیچ خوردگی مچ پا

شکستگی‌های استخوانی در پاها

درد پا می‌تواند ناشی از شکستگی‌های استخوان‌های متاتارس باشد، این استخوان‌ها در بالای پنجه پا قرار دارند. این آسیب می‌تواند با ورم کردن پنجه همراه شود.

دلایل دیگری که موجب درد روی پا می‌شوند عبارتند از:

نقرس

این مشکل می‌تواند موجب درد شدید و ناگهانی به همراه التهاب و قرمزی در مفصل  انگشت بزرگ پا  (جایی که انگشت به استخوان های کف پا مفصل می شود) شود.

نقرس پا نوعی التهاب مفصل است که بر اثر تشکیل کریستال‌های اسید اوریک در مفاصلی نظیر مفصل انگشت شست پا به وجود می آید. این مشکل به دلیل افزایش سطح اسید اوریک در بدن ایجاد می‌شود. علائم این بیماری شروع ناگهانی درد خصوصا در شب‌ها، قرمزی، ورم و داغ شدن پا هستند. عوامل زمینه ساز این مشکل رژیم غذایی پر از گوشت قرمز، مسائل ارثی، چاقی و دیابت هستند.

نقرس

چرخش استخوان

رشد دردناکی است که در طول مفاصل فرد ایجاد می‌شود، و درد در مفاصل و در انگشتان پا ظاهر می‌شود.

نوروپاتی محیطی

این مشکل موجب درد، تیر کشیدن یا بی حسی و یا احساس سوزن سوزن شدن پا می‌شود، این مشکل می‌تواند از پنجه تا روی پا گسترش پیدا کند.نوروپاتی محیطی دلایل زیادی نظیر دیابت و کمبود های ویتامین و مصرف بعضی داروها یا در معرض بعضی سموم قرار داشتن دارد.

🛑 ۱۶ علت سوزش کف پا

اختلال عملکرد عصب پرونئال

به دلیل اختلال عملکرد یکی از دو شاخه اصلی عصب سیاتیک ایجاد می‌شود که می‌تواند موجب مور مور شدن و درد در پشت پای فرد می‌شود، این موضوع باعث ضعیف شدن پنجه یا قسمت‌های پایین پا می‌شود.

علت درد و ورم روی پا

پس به طور خلاصه درد روی پا می تواند از هر یک از ساختمان های پا ناشی شود:

۱- استخوان‌ها: شکستگی ناشی از فشار(stress fracture)، سندرم سینوس تارسی، دفورمیته انگشتان (انگشت چکشی و انگشت چنگالی ) و اتصال غیر طبیعی استخوان های پا (tarsal coalition).

۲- بافت‌های نرم: مثل التهاب تاندون اکستنسور یا التهاب تاندون تیبیالیس قدامی .

۳- پوست: بیماری پای ورزشکاران ( athlete`s foot) که عفونت قارچی پوستی است.

۴- بیماری‌ها: نقرس، گانگلیون یا نوروپاتی.

شکستگی‌های ناشی از فشار

این مشکل به واسطه شکستگی‌های کوچک در استخوان‌های پا ایجاد می‌شود. برای مثال ممکن است استخوان متاتارس پا بر اثر تداوم فشار آسیب ببیند. در واقع بر خلاف شکستگی های معمول که بر اثر وارد شدن نیرویی ورای حد تحمل استخوان ایجاد می شوند در این نوع شکستگی نیروی به مراتب کمتر ولی به تعداد دفعات زیاد باعث شکستگی می شود مانند ضربه های حین رژه رفتن یا دویدن یا حتی راه رفتن بیش از حد طولانی .در این شرایط پای فرد به شدت درد می‌گیرد، ورم می‌کند و در ناحیه شکستگی، به برخوردها حساس می‌شود.

این بیماری معمولا به دلیل وارد شدن فشار بیش از حد در نقاط مشخصی از پا ایجاد می‌شود، ضربه زدن، دویدن و افزایش شدت ورزش  و حتی تغییر سطحی که فرد روی آن تمرین ورزشی می کند می‌تواند به ایجاد این نوع از شکستگی‌ها منجر شود.

فشار کف پا

انگشتان چنگالی و چکشی

در این حالت تغییر شکل انگشتان پا  ایجاد می‌شود و موقعیت استخوان‌های کوچک فرد در آن تغییر می‌کنند. علائم این بیماری شامل سفتی، درد و تغییر شکل یک یا چند انگشت می‌شود که به انگشت چکشی معروف است. دلایل این بیماری استفاده از کفش‌های تنگ و نوک تیز، صدمه به انگشتان، مشکلات اعصاب یا رگ‌های خونی و آرتروز می‌باشند.

انگشت چکشی

التهاب تاندون تیبیالیس قدامی

التهاب تاندون قدامی تیبیالیس در جلوی قوزک پا رخ می‌دهد، این تاندون وظیفه بلند کردن پا  و خم کردن مچ پا به سمت بالارا بر عهده دارد. علائم این بیماری شامل افزایش تدریجی درد در جلوی مچ پا و روی پا می‌شود، این درد پس از استراحت نیز بدتر می‌شود.

یکی از دلایل این بیماری استفاده بیش از حد از پا در ورزش‌های سنگین نظیر دویدن، صخره نوردی یا پرش می‌باشد، همچنین ضعیف شدن ماهیچه‌ها یا سفتی این تاندون نیز می‌تواند این مشکل را ایجاد کند.

التهاب تاندون تیبیالیس قدامی

بیماری پای ورزشکاران

این بیماری به دلیل عفونت قارچی پوست پا ایجاد می‌شود. این بیماری تقریبا در پانزده درصد افراد ایجاد می‌شود. علائم این بیماری شامل زبر شدن، دردناک شدن، پوسته  پوسته شدن، ورم کردن و تاول زدن پوست هستند. این بیماری به دلیل رعایت نکردن بهداشت پا، وجود رطوبت اضافی در این نواحی و ابتلا به واسطه سرایت اتفاق می‌افتد.

بیماری پای ورزشکاران

درد عصبی پا

این مشکل به دلیل فشار یا آسیب به عصب پا یا بخش پایینی کمر ایجاد می‌شود. علائم این بیماری شامل سوزش پا، تیر کشیدن، سوزن سوزن شدن، بی حسی و ضعف پنجه پا می‌شود. دلایل ایجاد این حالت، التهاب یا صدمه به عصب، تغییر شکل ستون فقرات و برآمدگی دیسک هستند.

درد عصبی پا

کیست گانگلیون

کیست گنگلیون نوعی توده کوچک است که با مایعی ژله مانند پر شده است و در اطراف مفاصل پا و تاندون‌ها شکل می‌گیرد. علائم این مشکل، ایجاد برآمدگی‌های کوچک و نخود مانند بر روی پا است. این برآمدگی‌ها در صورتی که به ساختارهای اطراف فشار وارد کنند موجب درد می‌شوند.

کیست گنگلیون در صورتی که به پا یا مفصل فشار وارد کند می‌تواند موجب درد پا شود. در صورتی که کیست در کنار عصب قرار داشته باشد، این موضوع می‌تواند باعث احساس سوزن سوزن شدن یا سوزش در پای فرد شود. اگر کیست بزرگ باشد می‌تواند باعث ناراحتی و درد در زمان پوشیدن کفش شود.

علت این مشکل آسیب به پنجه پا، افزایش سن و موارد این چنینی است. معمولا علت پدید آمدن این مشکل مشخص نیست.

کیست گانگلیون

اتصال غیر طبیعی استخوان های مچ پا

اتصال غیر طبیعی استخوان های مچ پا (Tarsal Coalition) نوعی پل استخوانی است که دو یا چند استخوان پا را به هم وصل می‌کند. این مشکل حرکات پا را محدود می‌کند و تقریبا یک درصد جمعیت درگیر این مشکل می‌شوند. علائم این مشکل، سفتی پا، ناپایداری و درد پا و صافی غیر قابل انعطاف کف پا هستند، این موضوعات به طور معمول در اوایل نوجوانی رخ می‌دهند. دلیل این بیماری مسائل مادرزادی زمان تولد و مسائل ارثی است.

اتصال غیر طبیعی استخوان های مچ پا

تشخیص مشکلات پا

تشخیص مسائل پا می‌تواند با کمک معاینه فیزیکی پا، اشعه ایکس، ام آر آی یا سی تی اسکن‌ صورت بگیرد. آزمایش دیابت، نقرس و موارد دیگر مانند نوار عصب و عضله نیز ممکن است برای تشخیص نیاز باشند.

درمان درد پا

به دلیل این که پا وزن کل بدن فرد را تحمل می‌کند، یک صدمه خفیف می‌تواند در صورت عدم درمان به مشکلی جدی تبدیل شود. درمان فوری برای چنین آسیب‌هایی اهمیت زیادی دارد. درمان انتخاب شده به دلیل ریشه‌ای بیماری بستگی دارد و می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • فیزیوتراپی، که می‌تواند به حل مشکلاتی نظیر نوروپاتی محیطی، التهاب تاندون اکستانسور و آسیب به عصب پرونئال به کار رود.
  • یک قالب گچی یا بوت مخصوص می‌تواند برای آسیب‌هایی نظیر شکستگی و مو برداشتن استخوان‌ها استفاده شود.
  • داروهای ضد التهاب می‌توانند به کاهش التهاب بیماری‌هایی نظیر نقرس کمک کنند.
  • استراحت در خانه و درمان‌های خانگی می‌توانند به کاهش مشکلات کمک کنند.

درمان‌های خانگی می‌توانند دردهای پا را تا حد زیادی برطرف کنند. فرد باید تا حد ممکن به استراحت بپردازند و تلاش کند به میزان کمتری از پای آسیب دیده استفاده کند. فرد می‌تواند با استفاده از یخ و کمپرس سرد به ناحیه آسیب دیده رسیدگی کند، این کار باید برای مدت بیست دقیقه در روز انجام شود. زمانی که فرد نیاز به راه رفتن دارد، بهتر است از ابزارهای حمایتی(مثل عصا یا واکر )، کفش‌های طبی (و البته نه چندان تنگ) برای پاهای خود استفاده کند.

پیشگیری از مشکلات پا

درد پنجه پا همیشه قابل پیشگیری نیست، اما استفاده از مراقبت‌ها می‌تواند به کاهش چنین مشکلاتی کمک کند. افراد برای پیشگیری از مشکلات پا می‌توانند مسائل زیر را دنبال کنند:

رعایت وضع بدن در انجام حرکات ورزشی

بسیاری از صدمات پا زمانی رخ می‌دهند که فرد بیش از حد به انجام حرکات ورزشی می‌پردازد. افراد می‌توانند به تدریج زمان و شدت حرکات ورزشی را افزایش دهند.

گرم کردن و سرد کردن بدن در زمان ورزش

بهتر است پیش از انجام ورزش‌های سنگین تر به گرم کردن بدن پرداخت و با انجام حرکات آرام ماهیچه‌های پا و ساق را گرم کرد.

استراحت دادن به پا

ماهیچه‌ها و مفاصل می‌توانند از مزیت استراحت استفاده کنند، خصوصا این موضوع برای افرادی اهمیت دارد که به انجام دویدن، ورزش‌های سنگین و شدید می‌پردازند. فرد می‌تواند به تغییر ورزش خود به فعالیت‌های با آسیب کم نظیر شنا و یوگا بپردازد تا بدین ترتیب از پای خود در برابر صدمات مراقبت کند.

استفاده از کفش‌های مناسب

این موضوع خصوصا برای افرادی اهمیت دارد که دیابت یا آرتروز دارند. کفش‌هایی که به خوبی اندازه فرد باشند و پشتیبانی لازم از پای فرد را فراهم کنند می‌توانند مانع از درد استفاده بیش از حد، پیچ خوردن یا کشیدگی شوند. این کفش‌ها می‌توانند به جلوگیری از لیز خوردن و افتادن فرد کمک کنند. افراد نباید پابرهنه راه بروند و بهتر است کفش‌های فرسوده و ناراحت خود را تعویض کنند.

دکتر رضا نادری متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا

۰
مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر
پرسش از دکتر