بسیاری از بیماران با این تصور که درد پاشنه خودش خوب می شود، ماه ها آن را تحمل می کنند. اما پاسخ به این پرسش که اگر خار پاشنه درمان نشود چه میشود، خوشایند نیست: درد از حالت صبحگاهی و گذرا به درد دائمی تبدیل می شود، شما ناخودآگاه طرز راه رفتنتان را عوض می کنید و همین تغییر، زانو، لگن و کمر را هم درگیر می کند. خبر خوب اینکه هیچ کدام از این مراحل یک شبه اتفاق نمی افتد و در هر مرحله ای می توان جلوی پیشرفت را گرفت. در این مقاله می خوانید بدون درمان دقیقا چه اتفاقی می افتد و از چه نقطه ای به بعد، درمان سخت تر می شود.
چرا خار پاشنه خودش خوب نمی شود؟
خار پاشنه یک زائده استخوانی است که در پاسخ به کشش مکرر نیام کف پا روی استخوان پاشنه ساخته می شود. نکته کلیدی اینجاست که در بیشتر موارد، درد از خود زائده استخوانی نیست؛ از التهاب و آسیب بافت نرم اطراف آن است. تا وقتی علت این کشش بیش از حد برطرف نشود، بافت فرصت ترمیم پیدا نمی کند و چرخه التهاب ادامه می یابد. اگر هنوز مطمئن نیستید مشکل شما همین است، نشانه های تشخیص خار پاشنه را بررسی کنید.
در بیشتر افراد، درد کف پا و پاشنه با درمان های ساده و غیرجراحی طی چند ماه بهبود می یابد و جراحی تنها زمانی مطرح می شود که این روش ها پاسخ ندهند. به نقل از: OrthoInfo (American Academy of Orthopaedic Surgeons) |

عوارض درمان نکردن خارپاشنه
۱. درد از گذرا به دائمی تبدیل می شود
در مراحل اول، درد فقط با اولین قدم های صبح یا بعد از نشستن طولانی حس می شود و با راه رفتن کم می شود. با گذشت ماه ها بافت ضخیم و کم انعطاف می شود و درد در تمام طول روز باقی می ماند. این مهم ترین تفاوت مرحله اولیه و مرحله مزمن است.
۲. طرز راه رفتن شما عوض می شود
برای فرار از درد، ناخودآگاه وزن را روی لبه بیرونی پا یا جلوی پا می اندازید. این تغییر آنقدر تدریجی است که خودتان متوجه نمی شوید، اما بدن تمام تعادلش را بر همان اساس تنظیم می کند.
۳. درد به مچ، زانو، لگن و کمر می رسد
وقتی الگوی راه رفتن به هم می خورد، فشار به مفاصلی منتقل می شود که برای تحمل آن ساخته نشده اند. بسیاری از بیمارانی که با شکایت درد زانو یا کمر مراجعه می کنند، ریشه مشکلشان یک درد پاشنه درمان نشده است. لنگیدن طولانی همچنین بی ثباتی مچ پا و پیچ خوردگی مکرر ایجاد می کند.
۴. بالشتک چربی پاشنه نازک می شود
زیر استخوان پاشنه یک لایه چربی ضربه گیر وجود دارد. فشار غیرطبیعی و طولانی این لایه را نازک می کند و پس از آن هر قدم مستقیم به استخوان منتقل می شود. این آسیب برخلاف التهاب به سختی برگشت پذیر است و همین، دلیل اصلی اهمیت درمان زودهنگام است.
۵. خطر پارگی نیام کف پا بالا می رود
بافتی که ماه ها ملتهب و ضعیف مانده، در برابر یک فشار ناگهانی مانند پریدن یا دویدن آسیب پذیر است. پارگی با درد شدید ناگهانی، تورم و کبودی همراه است و درمان آن بسیار طولانی تر از خود التهاب اولیه است.
۶. تحرک کم می شود و وزن بالا می رود
کم شدن فعالیت، افزایش وزن به دنبال آن و بدتر شدن درد به دلیل وزن بیشتر، یک چرخه بسته می سازد. بسیاری از بیماران ورزش، پیاده روی و حتی خرید روزانه را کنار می گذارند و همین موضوع خودش عامل تشدید بیماری می شود.
در ارزیابی درد پاشنه باید کوفتگی یا نازک شدن بالشتک چربی پاشنه، شکستگی های تنشی و گیرافتادگی عصب هم در نظر گرفته شود. به نقل از: StatPearls (National Institutes of Health) |
درد پاشنه را به ماه بعد موکول نکنید
هرچه زودتر ارزیابی شوید، درمان ساده تر و کوتاه تر است. دکتر غلامرضا نادری، بورد تخصصی ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا، با معاینه و بررسی تصویربرداری مشخص می کند مشکل شما در چه مرحله ای است و با کدام روش حل می شود.
نوبت دهی آنلاین تماس با مطب ۰۲۱۹۱۳۰۱۷۸۹ مشاوره تلفنی
شدت خارپاشنه من در چه مرحله ای است؟
| نشانه هایی که می بینید | مرحله ای که هستید |
| فقط چند قدم اول صبح درد دارید و بعد بهتر می شود | مرحله اولیه؛ با کفی، کشش و اصلاح کفش قابل کنترل است |
| درد بعد از ایستادن طولانی برمی گردد و شب ها هم هست | مرحله میانی؛ به برنامه درمانی منظم نیاز دارید |
| تمام روز درد دارید و لنگ می زنید | مرحله مزمن؛ حتما باید ارزیابی تخصصی شوید |
| درد به زانو، لگن یا کمر هم رسیده است | عارضه ثانویه شروع شده؛ درمان را عقب نیندازید |
| درد ناگهانی شدید همراه تورم و کبودی | احتمال پارگی؛ مراجعه فوری لازم است |
یک باور نادرست رایج خیلی ها فکر می کنند تنها راه، برداشتن زائده استخوانی با جراحی است. این درست نیست. چون منبع درد معمولا التهاب بافت نرم است نه خود زائده، اکثر بیماران بدون جراحی بهبود می یابند و جراحی تنها پس از شکست درمان های غیرجراحی در طول چند ماه مطرح می شود. |
چه زمانی نباید صبر کنید؟ درد ناگهانی و شدید همراه تورم یا کبودی پاشنه، بی حسی و گزگز کف پا، درد شبانه که با استراحت آرام نمی شود، قرمزی و گرمی پاشنه همراه تب، یا دردی که با وجود سه تا چهار هفته مراقبت خانگی هیچ بهتر نشده است. همچنین اگر دیابت یا اختلال گردش خون دارید، درد پاشنه را خودسرانه درمان نکنید و از همان ابتدا زیر نظر پزشک باشید. |
با این اقدامات از پیشرفت خارپاشنه جلوگیری کنید
◄ کشش روزانه نیام کف پا و تاندون آشیل؛ ساده ترین و موثرترین اقدام. مجموعه ورزش های مناسب خار پاشنه را منظم انجام دهید.
◄ استفاده دائمی از کفی طبی و کفش با پاشنه کوتاه و پشت محکم. سایر روش های درمان خار پاشنه در منزل هم در مراحل اولیه کمک کننده اند.
◄ کاهش وزن، حتی چند کیلوگرم، فشار وارد بر پاشنه را محسوس کم می کند.
◄ پرهیز از ایستادن طولانی روی سطوح سخت و دویدن روی آسفالت در دوره درد.
◄ اگر با این اقدامات بهتر نشدید، مراحل بعدی شامل فیزیوتراپی، شوک درمانی و در موارد مقاوم تزریق ضدالتهاب در پاشنه است.
◄ در موارد بسیار مقاوم که چند ماه به هیچ درمانی پاسخ نداده اند، عمل خار پاشنه آخرین گزینه است.
پرسش های پرتکرار درمورد اگر خار پاشنه درمان نشود چه میشود؟
خار پاشنه درمان نشده چقدر طول می کشد تا مزمن شود؟
مرز مشخصی وجود ندارد، اما معمولا اگر درد بیش از سه تا شش ماه ادامه پیدا کند، بافت تغییرات مزمن پیدا می کند و درمان طولانی تر می شود.
آیا خار پاشنه خطرناک است؟
خودش تهدیدکننده حیات نیست، اما رها کردنش می تواند به مشکلات پایدار در پا، زانو و کمر منجر شود و برگرداندن آنها بسیار سخت تر از درمان اولیه است.
خار پاشنه بدون درمان از بین می رود؟
زائده استخوانی معمولا از بین نمی رود، اما درد آن با کنترل التهاب و اصلاح فشار وارد بر پا قابل رفع است. یعنی هدف درمان، حذف درد است نه لزوما حذف زائده.
راه رفتن با خار پاشنه ضرر دارد؟
پیاده روی معمولی با کفش مناسب مفید است، اما پیاده روی طولانی همراه با درد و لنگیدن، همان چیزی است که عوارض ثانویه را می سازد. اگر برای کم کردن درد لنگ می زنید، یعنی وقت مراجعه است.
درد پاشنه را به ماه بعد موکول نکنید هرچه زودتر ارزیابی شوید، درمان ساده تر و کوتاه تر است. دکتر غلامرضا نادری، متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا، با معاینه و بررسی تصویربرداری مشخص می کند مشکل شما در چه مرحله ای است و با کدام روش حل می شود. تماس با مطب: ۰۲۱۹۱۳۰۱۷۸۹ رزرو نوبت آنلاین: صفحه نوبت دهی |

