وبسایت دکتر غلامرضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: ۱۹ مرداد ۱۳۹۵
خار پاشنه یا فاشئیت پلانتار

خار پاشنه شایع ترین علت درد کف پاشنه است. در ایالات متحده آمریکا نزدیک به دو میلیون نفر در هر سال برای این مشکل تحت درمان قرار می گیرند.

نیام کف پایی در واقع یک طناب بافتی قوی می باشد که قوس کف پا را حفظ می کند و هنگامی که این نیام آزرده و ملتهب شود، این مشکل بروز می کند. نیام کف پایی درست زیر پوست کف پا قراردارد و پاشنه را به قسمت جلوی پا وصل می کند.

نیام کف پایی نیروها و فشارهای وارد شده به پا را جذب و مستهلک می کند. گاهی فشار یا صدمه بیش از حد سبب ایجاد پارگی در این بافت می شود. پاسخ طبیعی بدن به صدمه، التهاب است که باعث می شود درد خشکی و سفتی در کف پا و پاشنه بروز کند.

عوامل ایجاد خار پاشنه

در اکثر اوقات خار پاشنه بدون هرگونه علت خاص و قابل تشخیص به وجود می آید. ولی عواملی وجود دارند که می توانند شما را در معرض بروز این عارضه قرار دهند:

۱-  سفتی عضلات پشت ساق که باعث می شود نتوانید به طور کامل انگشتان پای خود را به سمت جلو ساق بالا بیاورید.

۲- چاقی

۳- قوس دار بودن بیش از حد کف پا

۴- فعالیت های نیازمند به ضربات مکرر به کف پا (دویدن ، ورزش)

۵- انجام فعالیت های جدید یا افزایش فعالیت هایی که از قبل انجام می دادید.

گرچه بسیاری از مردم کهخار پاشنه دارند، خار پاشنه هم دارند ، خار پاشنه همیشه همراه التهاب نیام کف پایی نیست.

در واقع از هر ۱۰ نفر، یک نفر خار پاشنه دارد، ولی تنها %۵ افراد مبتلا به خار پاشنه درد پا دارند. مهم است بدانید که از آنجا که خار پاشنه دلیل خار پاشنه نیست، درد ناشی از خار پاشنه را می توان بدون برداشتن و از بین بردن خار پاشنه، درمان کرد.

علایم خار پاشنه

شایع ترین علایم خار پاشنه عبارتند از :

۱- درد کف پا در نزدیکی پاشنه

۲- دردی که در اولین قدم های راه رفتن بعد از بیدار شدن از خواب، یا بعد از یک دوره طولانی بی حرکتی و استراحت ( مثلا بعد از یک رانندگی طولانی) شدیدتر است و بعد از چند دقیقه راه رفتن کمتر می شود یا از بین می رود.

۳- دردی که بعد از ورزش یا فعالیت ونه در حین ورزش و فعالیت، شدیدتر است.

تشخیص خار پاشنه

پس از معاینه شما توسط پزشکتان وی ممکن است دستور انجام تصویربرداری از پاهای شما را بدهد.

الف-  رادیوگرافی ساده

رادیوگرافی ساده . تصاویر واضحی از استخوان ها می دهد. با استفاده از رادیوگرافی ساده می توان سایر دلایل درد پاشنه مثل شکستگی یا آرتریت و آرتروز را رد کرد. خار پاشنه در تصاویر رادیوگرافی ساده مشهود است.

ب- سایر تصویربرداری ها

MRI و سونوگرافی به صورت معمول برای تشخیص خار پاشنه استفاده نمی شوند. MRI ممکن است  در صورت شکست درمان خار پاشنه درخواست شود.

درمان خار پاشنه

درمان غیر جراحی خار پاشنه

بیش از ۹۰% بیماران مبتلا به خار پاشنه طی ۱۰ ماه با استفاده از روش های ساده غیر جراحی بهبود  می یابند.

۱- استراحت

کاهش یا توقف فعالیت هایی که درد را بدتر می کنند، اولین قدم در کاهش درد است. شما ممکن است نیاز داشته باشید که فعالیت های ورزشی را که در آن پاهای شما به شدت روی سطوح سفت برخورد می کنند، قطع کنید. (مثل دویدن یا step در ایروبیک).

۲- یخ

غلطاندن یک بطری آب سرد زیر کف پا بمدت ۲۰ دقیقه موثر است و ۴-۳ بار در روز انجام می شود.

۳- داروهای ضد التهاب

داروهایی مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن درد و  التهاب را کم می کنند.

۴- تمرین

خار پاشنه بر اثر سفتی عضلات پا و پشت ساق بدتر می شود. کشش عضلات پشت ساق و نیام کف پایی موثرترین راه برای کاهش درد است :

۴-۱- کشش عضلات پشت ساق

رو به دیوار بایستید و کف دستتان را روی دیوار بگذارید. یک زانو را صاف و کشیده نگه دارید طوری که کف پا و پاشنه روی زمین باشد. پای دیگر را در جلو  قرار دهید، طوری که زانوی آن خم باشد.

برای ایجاد کشش در عضلات ساق و تاندون آشیل، لگن خود را به سمت دیوار دیوار حرکت دهید. این وضعیت را ده ثانیه نگه دارید، سپس استراحت کنید. این تمرین را برای هر پا، ۲۰ بار تکرار کنید، حین انجام این تمرین باید یک کشش قوی را در عضلات پشت ساق خود حس کنید.

۴-۲- کشش نیام کف پا

در حالت نشسته پای مبتلا را روی زانوی سمت راست مقابل بگذارید. انگشتان پای مبتلای خود را با دست بگیرید و آنها را به آهستگی به سمت بالا بکشید. اگر دستتان به انگشتان پایتان نمی رسد، یک پارچه را دور شست پا پیچیده و به کمک آن انگشتان را به بالا بکشید.

دست دیگر خود را روی نیام کف پا بگذارید که به صورت یک طناب سفت در طول کف پا شنه حس می شود. کشش را ده ثانیه نگه دارید. برای هر پا بیست بار تکرار کنید. این تمرین بهتر است در صبح و قبل از ایستادن یا راه رفتن انجام شود.

۵- تزریق کورتون

 کورتون ها داروهای ضد التهاب قوی هستند برای کاهش درد و التهاب می توان آن را به داخل نیام کف پایی تزریق کرد. توجه داشته باشید که تزریقات مکرر در نیام کف پایی می تواند با عوارض بدی همراه باشد.

۶- استفاده از کفش طبی و ارتوزها 

استفاده از کفش های با کفی ضخیم و نرم می تواند درد حین ایستادن و راه رفتن را کم کند. پدهای سیلیکونی پاشنه نیز مفیدند. می توان از کفی های طبی نیز بدین منظور استفاده کرد.

۷- آتل های شبانه

 در اکثر افراد هنگام خواب نوک پاها به سمت پایین خم شده هستند. این مسأله یکی از علل درد پا هنگام صبح است. آتل شبانه که نوک پا را به سمت بالا نگه می دارد باعث اعمال کشش روی نیام کف پایی در هنگام خواب می شود. گرچه استفاده از آن، در هنگام خواب زیاد راحت نیست.

دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر