دکتر غلامرضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: مهر 22, 1397
نویسنده دکتر رضا نادری
سوزش کف پا

در اکثر افرادی که در پای خود احساس سوزش دارند، دلیل متداول و اصلی آسیب دیدگی عصب های این بخش از بدن است که این موضوع  می تواند مرتبط با دیابت باشد. با این حال احساس سوزش در پا ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشد که در این مقاله قصد داریم پیرامون آن ها صحبت کنیم.

حس سوزش در پا در افراد مختلف ممکن است بر حسب شرایط، متناوب یا دائمی باشد و میزان آن نیز از معمولی تا شدید متغیر می باشد. ممکن است پای شما حس گرما، مور مور شدن، تیر کشیدن یا بی حسی را داشته باشد. این درد و سوزش معمولا در هنگام شب بیشتر است. درمان احساس سوزش و درد در پا بستگی به دلیل بروز این شرایط دارد و نمی توان همه بیماران را با یک پروسه درمانی خاص درمان کرد.

 در این مقاله پیرامون دلایل سوزش پا در افراد بیشتر اطلاعات کسب کنید تا متوجه دلیل اصلی سوزش پای خود شوید.

۱۵ دلیل اصلی سوزش در پای افراد

احساس سوزش در پاها ممکن است در شرایط مختلف و بنا به دلایل متغیری به وجود آید. جهت طی کردن مراحل درمانی بسیار مهم است که ابتدا دلیل اصلی مشکل خود را مشخص کنید. برخی علل نظیر قارچ پا در پای مصدوم ورزشکاران یا کفش هایی که خیلی تنگ هستند به راحتی قابل درمان و رفع شدن هستند. اما در برخی شرایط ممکن است دلیل بروز مشکل سوزش در پا نامشخص باشد و در نتیجه انتخاب راه درمانی مناسب برای پزشک متخصص کمی سخت می شود.

✅ نوروپاتی دیابتی

اگر قند خون کنترل نشده و بالا را برای سال ها نادیده بگیرید همین موضوع می تواند منجر به آسیب دیدگی رگ ها و عصب های بدن شما به خصوص ناحیه پا شود. قند خون بالا انتقال سیگنال و پیام ها در اعصاب را کاهش می دهد .همین موضوع می تواند حس و اعصاب بخش های مختلفی از بدن را تحت تاثیر قرار دهد که از جمله آن ها می توان به پاهای فرد اشاره کرد. قند خون بالا همچنین دیواره رگ های خونی را که حامل اکسیژن و مواد غذایی هستند ضعیف کرده و انتقال این مواد ضروری به اعصاب را با مشکل مواجه می کند.

این آسیب به عصب می تواند در کل بدن شما وجود داشته باشد. حدود ۶۰ الی ۷۰ درصد از افرادی که با دیابت دست و پنجه نرم می کنند مشکل مربوط به آسیب به اعصاب بدن خود یا همان نوروپاتی را در بدن دارند .در صورت داشتن شرایط زیر، متاسفانه ریسک نوروپاتی دیابتی در شما افزایش می یابد:

❇ چاقی بیش از حد

❇ فشار خون بالا

❇ سیگار کشیدن

❇ مصرف الکل

هنگامی که آسیب عصبی در پاهای شما باشد، این موضوع را با نام نوروپاتی ثانوی یا جانبی معرفی می کنند. نوروپاتی جانبی یکی از متداول ترین انواع نوروپاتی در بیماران مختلف است. این نوع از نوروپاتی می تواند یک حس سوزش در پاهای شما ایجاد کند. نوروپاتی کمتر ممکن است دست و بازوی افراد را تحت تاثیر قرار دهد و خطر اصلی مربوط به ناحیه پا در بیماران است.

از جمله علائم دیگر نوروپاتی ثانوی می توان به موارد زیر اشاره داشت:

❇ بی حس شدن و یا تیر کشیدن در دست یا پای افراد

❇ حس اینکه انگار یک جوراب تنگ را پوشیده اید

❇ درد تیز یا ضربه زننده در ناحیه پا

❇ حس ضعف یا سنگینی در پا و دست ها

❇ تعریق زیاد و غیر طبیعی

در صورت مشاهده هر کدام از علائم نوروپاتی، مراجعه به پزشکان متخصص بسیار ضروری است. کنترل کردن قند خون می تواند از آسیب به عصب ها جلوگیری کند.

یک مطالعه نشان داده است که نوروپاتی غیر قابل توضیح و با علت ناشناخته ممکن است نشانه ای از دیابت پنهان یا مرزی باشد.

✅ نوروپاتی حسی فیبر کوچک (SFSN)

SFSN نوعی نوروپاتی دردناک است که در نتیجه آن معمولا سوزش ناحیه پا به سراغ افراد می آید. از جمله دیگر علائم نوروپاتی حسی فیبر کوچک می توان به کم شدن حس در پا و درد های متناوب یا دائم اشاره کرد. دلیل بروز SFSN در افراد از دست دادن غلاف میلین است که کار آن محافظت از فیبر عصبی در بدن است. با اینکه در اکثر موارد دلیل بروز نوروپاتی حسی فیبر کوچک مشخص نیست، معمولا بیماری دیابت نقش اساسی در این موضوع دارد.

✅ استفاده زیاد از الکل

استفاده زیاد و افراطی از الکل یکی دیگر از دلایل آسیب رسیدن به اعصاب بدن به شمار می رود که به آن نوروپاتی الکلی می گویند. علاوه بر سوزش در پا، از جمله دیگر علائم این نوع نوروپاتی به موارد زیر اشاره می کنیم:

❇ ضعف در عضلات، اسپاسم های عضلات و از دست دادن کارکرد عضلات

❇ کارکرد نامناسب دستگاه تناسلی و روده

❇ حس گیجی و سرگیجه

❇ اختلال گفتار

عدم مصرف الکل می تواند از شدیدتر شدن علائم  نوروپاتی الکل جلوگیری کند. با این حال برخی آسیب های مربوط به اعصاب غیر قابل برگشت هستند.

سوزش کف پا

✅ بیماری شارکو _ماری _ توث (CMT)

بیماری CMT یکی متداول ترین بیماری های آسیبی عصبی وراثتی است. این بیماری عملکرد اعصاب مربوط به عضلات را تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری معمولا پیشرونده است، بدین معنا که علائم آن در گذر زمان تشدید می شوند. یکی از اولین علائم CMT ایجاد سوزش در ناحیه پا است و معمولا بیماران حس دردناکی نظیر فرو شدن سوزن در پا و دست های خود دارند. از جمله دیگر علائم CMT می توان به آتروفی(تحلیل) عضلانی و عدم کنترل مناسب دست و پاها اشاره کرد.

معمولا از هر ۲۵۰۰ نفر یک نفر با بیماری CMT دسته پنجه نرم می کند. نام این بیماری در واقع گرفته شده از سه پزشکی است که در سال ۱۸۸۶ آن را تشخیص داده اند. آتروفی عضلانی پرونئال و نوروپاتی حسی حرکتی ارثی از جمله دیگر اسم های مربوط به این وضعیت خاص هستند.

✅ سندروم درد منطقه ای پیچیده (CRPS)

بیماری CRPS معمولا در یک بافت یا ناحیه از بدن به وجود می آید و در بیشتر اوقات پس از یک جراحی یا مصدومیت پدیدار می شود. این بیماری شامل آسیب دیدگی به اعصاب است که پیام رسانی و ارتباط بین مغز و ستون فقرات را با مشکل روبرو می کند. از جمله علائم این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

❇ درد سوزشی در عضو

❇ ورم

❇ تغییر در رنگ پوست و بافت ها

✅ ارتیروملالژیا

ارتیروملالژیا یک بیماری بسیار نادر است که با قرمزی، داغی و درد در ناحیه پا همراه بوده و دلیل آن نیز در اکثر مواقع ناشناخته است. شدت این بیماری بسته به شرایط خاص فرد متغیر می باشد. اما درد ناشی از آن معمولا پس از موارد زیر تشدید می شود:

❇ تمرین و ورزش

❇ پیاده روی

❇ ایستادن

❇ در معرض گرما قرار گرفتن

✅ کمبود غذایی و مواد مقوی

سوزش در پا بر اثر رژیم غذایینامناسب یا سوتغذیه در گذشته بیشتر از زمان حال متداول بوده است اما هنوز هم در نواحی خاصی که قحطی وجود دارد در بین برخی افراد دیده می شود. در زمان جنگ جهانی دوم حدود یک سوم از زندانی های آمریکایی جنگ سندروم سوزش پا در اثر سو تغذیه را تجربه کردند.

در جمعیت کنونی، به خصوص در افراد بزرگسال، آسیب های عصبی می تواند مربوط به کمبود مواد زیر در بدن باشد:

❇ ویتامین ب ۱۲

❇ ویتامین ب ۶

❇ ویتامین ب ۹ (فولات ها)

این کمبود در انواع مختلف ویتامین ب می تواند منجر به بروز سوزش در ناحیه پا و عضلات شود و کارکرد آن ها را با مشکل مواجه کند.

کم خونی که در واقع کمبود سلول های خون قرمز در بدن است نیز می تواند به دلیل کمبود ویتامین ب در بدن پدیدار شود. از جمله دیگر علائم کمبود ویتامین در بدن می توان به سرگیجه، تنگی نفس و خستگی اشاره کرد.

کم کاری تیروئید

یک تیروئید کم کار می تواند تعادل هورمون های در بدن را به کلی به هم بزند. این موضوع می تواند منجر به ورم شود که همین موضوع فشار روی اعصاب را خواهد کرد. علاوه بر سوزش در پا، علائم دیگر کم کاری تیروئید شامل خستگی، افزایش وزن و پوست خشک هستند.

✅ بیماری های عفونی

سوزش در پا می تواند یکی از چندین علائم عفونت های مختلف نظیر موارد زیر باشد:

❇ بیماری لایم

❇ اچ آی وی(ایدز)

❇ سیفلیس

❇ زونا

اگر فکر می کنید مشکل عفونی در بدن دارید حتما از پزشک معالج خود درخواست آزمایش کنید تا شاید دلیل اصلی سوزش در ناحیه پا مشخص شود.

✅ قارچ انگشتی در ورزشکاران

بیماری قارچ انگشتی یک عفونت واگیردار است که بیشتر در ورزشکاران دیده می شود. این بیماری می تواند دست و انگشتان پا را در افراد تحت تاثیر قرار دهد.

از جمله متداول ترین علائم مربوط به قارچ انگشتی پای ورزشکاران می توان به سوزش، تیر کشیدن و خارش در ناحیه پا اشاره کرد که بیشتر در ناحیه انگشتان پا حس می شود. علاوه بر این موارد ممکن است علائم زیر را نیز تجربه کنید:

❇ تاول های خارشی و دردناک بر روی پا

❇ شکاف در پوست بین انگشتان پا یا بر روی بخش های دیگر پا

❇ خشکی پوست در کناره ها یا زیر پا

❇ خشکی پوست بر روی پا

❇ خارج شدن انگشتان پا از موقعیت اولیه و همیشگی خود و تغییر رنگ و ضخامت آن ها

✅ بیماری های کلیوی

هنگامی که کلیه های شما کارکرد صحیح و همیشگی خود را از دست می دهند، مواد سمی در خون شما شکل گرفته و این موضوع می تواند منجر به درد و سوزش در ناحیه پا شود. این شرایط همچنین موارد دیگری که در زیر اشاره شده اند را به همراه دارد:

❇ کاهش خروجی ادرار

❇ تنگی نفس بی دلیل و نامشخص

❇ حالت تهوع

❇ گیجی

❇ خستگی

❇ تشنج

❇ کما

✅ بیماری شریانی محیطی (PAD)

بیماری PAD یا همان شریان محیطی همراه با تنگ شدن شریان هایی است که خون را از قلب به سمت پا می آورند. علائم بیماری شریان محیطی مشابه با همان مواردی است که در نوروپاتی بود که در بالا به آن ها اشاره شد و از جمله آنها می توان به سوزش در ناحیه پا اشاره کرد. درد معمولا به دنبال پیاده روی و نرمش و تحرک ایجاد می شود.

✅ سندروم تونل تارسال

سندروم تونل تارسال زمانی رخ می دهد که اعصابی که از پشت قوزک داخلی عبور می کنند به دلیل ورم یا صدمات مختلف فشرده شوند. این موضوع می تواند در نهایت منجر به سوزش در ناحیه پا و همچنین درد های موضعی گردد. این درد در پا با گذر زمان تشدید می شود و باید سریعا به پزشک مراجعه کرد.

در این شرایط بسیار مهم است که درمان را خیلی زود شروع کنید و اجازه ندهید آسیب دیدگی اعصاب به مرحله ای برسد که دیگر غیر قابل برگشت و همیشگی باشد.

✅ قرار گرفتن در معرض سموم

در معرض فلز ات سنگین (مثل سرب و جیوه) یا حتی مواد شیمیایی صنعتی بودن (مثل سموم آفت کش) در مدت زمان طولانی می تواند منجر به بروز علائم نوروپاتی محیطی شود. برخی مواد دارویی که از آن ها برای درمان برخی بیماری های خاص نظیر اچ آی وی(ایدز) یا تشنج استفاده می شود نیز منجر به آسیب دیدگی اعصاب بدن و در نتیجه بروز سوزش در ناحیه پا می شوند.

✅ شیمی درمانی

مواد شیمیایی درمانی که برای کشتن سلول های سرطانی مورد استفاده قرار می گیرند عوارض جانبی متعددی دارند که نوروپاتی محیطی از جمله آن هاست. دیگر اثرات جانبی مربوط به سیستم های عصبی یا عضلانی در اثر شیمی درمانی شامل موارد زیر می شوند:

❇ خستگی، درد و حس لرزش عضلات

❇ کاهش رفلکس های تاندونی

❇ مشکلات تعادلی

❇ ضعف عضلات

❇ درد

برگرفته از www.healthline.com  نوشته دکتر موریسون

 

دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

 

 

 

۱+
مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر
پرسش از دکتر