وبسایت دکتر غلامرضا نادری

متخصص ارتوپدی و فلوشیپ جراحی مچ پا
انتشار: ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷
تعویض مفصل زانو

عمل جراحی تعویض مفصل زانو که به آن آرتروپلاستی زانو نیز گفته می ‌شود به منظور کمک به کاهش درد و ترمیم عملکرد زانو در اثر بیماری شدید مفصل زانو است انجام می ‌شود. این عمل از طریق جدا کردن استخوان و غضروف آسیب دیده از استخوان ران، استخوان قلم پا و کاسه زانو و سپس جایگزین کردن آن با مفصل مصنوعی که از جنس آلیاژ فلز، پلاستیک و پلیمر است انجام می ‌شود.

به منظور تشخیص مناسب بودن عمل تعویض مفصل زانو (آرتروپلاستی زانو)، جراح ارتوپد حرکات، ثبات و قدرت زانو را بررسی می ‌کند. تصاویر گرفته شده به وسیله اشعه ایکس نیز وی را در تشخیص دقیق آسیب یاری می ‌کند.

یکی از اصلی ترین علل عمل جراحی تعویض مفصل زانو ، تخفیف دردهای شدید ناشی از ورم‌ مفاصل‌ و استخوان‌ ها است. افراد مستعد آرتروپلاستی معمولاً در راه رفتن، بالا رفتن از پله و برخاستن مشکل دارند. همچنین برخی افراد در هنگام استراحت نیز ممکن است این درد ها را تجربه نمایند.

مفصل زانو مصنوعی

عوارض عمل تعویض مفصل زانو

عمل جراحی تعویض مفصل زانو همانند هر عمل جراحی ممکن است عوارض و خطراتی را به دنبال داشته باشد، از جمله:

  • عفونت
  • انعقاد خون در عروق پا و ریه
  • حمله قلبی
  • سکته
  • آسیب های عصبی
  • علائم عفونت

در صورت مشاهده موارد زیر باید به سرعت مراتب را به پزشک مربوطه اعلام کرد:

#تب بالای ۸/۳۷ درجه سانتی گراد

# لرز

#ترشحات محل عمل جراحی

# افزایش قرمزی، ورم و دردهای زانو

در صورت عفونت مفصل جایگزین، قسمت تعویض شده از طریق عمل جراحی برداشته شده و برای از بین بردن باکتری ها، مصرف آنتی بیوتیک تجویز می ‌گردد. پس از برطرف شدن عفونت نیز عمل جراحی مجدد به منظور کار گذاشتن دوباره مفصل جدید انجام می ‌شود.

  • از کار افتادگی مفصل های مصنوعی

یکی دیگر از عوارض عمل جراحی تعویض مفصل زانو ، خرابی مفصل های مصنوعی است. استفاده روزانه از این مفصل ها هرچند از جنس قوی ترین فلز و پلاستیک باشند می‌ تواند باعث تحریک و خرابی آن‌ ها گردد. از موارد خطرناک دیگر نیز اضافه وزن و انجام فعالیت های بسیار شدید است که باعث فشار به مفصل و در نهایت از کار افتادگی آن می ‌شود.

غذا و دارو

به توصیه پزشک یا متخصص بیهوشی از مصرف برخی دارو ها و مکمل های غذایی، قبل از عمل جراحی باید پرهیز کرد.

آمادگی برای ریکاوری

تمرین بازتوانی زانو

تا چند هفته پس از عمل جراحی، بیمار برای راه رفتن نیازمند عصا و واکر است. به همین دلیل باید نسبت به تهیه آن پیش از عمل اقدام نماید. پس از عمل همچنین باید از کارهایی مانند رانندگی، آشپزی و لباس شستن و دیگر فعالیت های روزمره خودداری کرد.

  • قبل از عمل

انجام عمل جراحی تعویض زانو مستلزم بیهوشی است. برای استفاده از بیهوشی عمومی که بیمار را به طور کامل بی ‌هوش می ‌کند و بی حسی نخاعی که از کمر به پایین بیمار را بی حس می ‌کند، تیم پزشکی تصمیم گیری می ‌کند. به منظور پیشگیری از عفونت های پس از عمل، آنتی بیوتیک وریدی قبل، بعد و در طول عمل جراحی به وی تزریق می ‌شود. علاوه بر این برای بی حس کردن زانو و اطراف آن نیز ممکن است از بی حسی های عصبی استفاده شود. تأثیر داروهای بی حسی پس از عمل جراحی از بین خواهد رفت.

  • در هنگام عمل

به منظور دسترسی به سطوح مختلف مفصل، زانو در حالت خمیده قرار داده می ‌شود. سپس شکافی به طول ۱۵ الی ۲۵ سانتی ایجاد می ‌شود و پس از برداشتن کاسه زانو، قسمت آسیب مفصل توسط جراح جدا می ‌گردد.

پس از آن نیز مفصل مصنوعی کار گذاشته می ‌شود و پزشک قبل از بستن شکاف، با تست کردن مفصل از عملکرد درست آن اطمینان حاصل می ‌کند. این عمل ممکن است حدود ۲ ساعت به طول بیانجامد.

  • پس از عمل

پس از عمل، بیمار به مدت ۱ الی ۲ ساعت به اتاق ریکاوری منتقل و سپس برای مدت ۲ الی ۳ روز در بخش بستری بیمارستان استراحت می ‌کند.
برای افزایش جریان خون به عضلات پا و برای پیشگیری از ورم و انعقاد خون، به بیمار توصیه می ‌شود در زمان بستری از حرکت دادن پا و قوزک غافل نشود. علاوه بر این داروهای ضد انعقاد خون و استفاده از جوراب های مخصوص برای بیمار تجویز می ‌شود که مانع از ورم و انعقاد خون می ‌گردد.
یک روز پس از عمل جراحی، فیزیوتراپیست نحوه صحیح انجام حرکت با زانو تازه را به بیمار آموزش می‌ دهد. پس از ترک بیمارستان نیز انجام حرکات فیزیوتراپی در منزل یا مرکز فیزیوتراپی باید ادامه داده شود. در زمان ریکاوری توصیه می ‌شود دستورات تیم پزشکی حول مراقبت از زخم، رژیم غذایی و فعالیت را به طور جدی دنبال کنید.

نتیجه

در بسیاری از افراد عمل جراحی تعویض مفصل زانو بسیار مؤثر است و باعث تخفیف درد و بازیابی حرکات می ‌شود در حالی که در بسیاری از افراد دیگر تأثیر این عمل بیش از ۱۵ سال انتظار نمی ‌رود.

۳ الی ۶ هفته پس از عمل جراحی، شخص قادر به انجام فعالیت های روزمره سبک مانند خرید خواهد بود. رانندگی نیز در صورتی که شخص پس از گذشت ۳ هفته قادر به خم کردن زانو و کنترل ماشین باشد و از داروهای خواب آور استفاده نکند، امکان پذیر خواهد بود.

پس از دوره ریکاوری فرد قادر به انجام فعالیت های سبک و مختلف از قبیل پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری خواهد بود؛ اما توصیه می ‌شود از انجام فعالیت های سنگین مانند دویدن، اسکی، تنیس و ورزش هایی که مستلزم پرش هستند پرهیز گردد.

دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

مقالات مرتبط
مشاهده مقالات بیشتر
مقالات پیشنهادی
مشاهده مقالات بیشتر