شکستگی استخوان کف پا (متاتارس) از علائم تا درمان

شکستگی استخوان متاتارس هنگامی اتفاق می افتد که یکی از استخوان های کف پا ترک بردارد یا بشکند. این اتفاق ممکن است به دلیل یک آسیب ناگهانی (شکستگی حاد)، یا به دلیل فشار های مکرر (شکستگی استرس STRESS FRACTURE) به وجود آید.

استخوان های متاتارس در کجا قرار دارند؟

استخوان های متاتارس استخوان هایی در پا هستند که بیشترین احتمال شکستگی را دارند. در هر پا پنج عدد استخوان متاتارس وجود دارد. متاتارس ها استخوان هایی نازک و بلند هستند که استخوان های کوتاه پا را به ابتدای انگشتان پا متصل می کنند.

شکستگی استخوان متاتارس پنجم

در آسیب های ناگهانی به پا، بیشترین شکستگی در استخوان متاتارس پنجم به وجود می آید (شکستگی حاد). بر اساس نوع آسیبی که به پا وارد می شود شکستگی استخوان متاتارس ممکن است در نقاط مختلف پدید آید.

دیگر استخوان های متاتارس هم احتمال شکستگی دارند. در ورزش بیشترین آسیب ممکن است به استخوان های متاتارس اول، دوم و پنجم وارد شود. تعداد زیادی از بازیکنان فوتبال در سال های اخیر دچار شکستگی استخوان متاتارس شده اند.

انواع شکستگی متاتارس پنجم

شکستگی استخوان متاتارس پنجم (استخوان بیرونی کف پا) به سه نوع تقسیم می‌شود و هر کدام درمان متفاوتی دارند:

• شکستگی کنده‌شدگی قاعده (آولشن): شایع‌ترین نوع — معمولاً همراه پیچ‌خوردگی مچ پا اتفاق می‌افتد. یک قطعه‌ی کوچک از قاعده‌ی استخوان توسط تاندون کنده می‌شود. اغلب بدون جراحی و با آتل یا کفش طبی ۴ تا ۶ هفته‌ای بهبود می‌یابد.
• شکستگی جونز: در محل اتصال قاعده به تنه‌ی استخوان رخ می‌دهد. این ناحیه خون‌رسانی ضعیفی دارد و به همین دلیل جوش خوردنش کندتر و مشکل‌تر است. در ورزشکاران معمولاً جراحی توصیه می‌شود تا بازگشت سریع‌تری داشته باشند.
• شکستگی تنه (بدنه): در وسط استخوان اتفاق می‌افتد و معمولاً ناشی از ضربه‌ی مستقیم است. بسته به میزان جابه‌جایی، ممکن است با گچ یا با جراحی درمان شود.

عوامل شکستگی استخوان کف پا

➖ شکستگی حاد استخوان کف پا

شکستگی کف پا ممکن است به دلیل آسیب و  ضربه مستقیم به پا اتفاق بیافتند. برای مثال در اثر پا گذاشتن یا لگد زدن یک نفر دیگر به پا، افتادن جسم بر روی پا یا بر اثر سقوط کردن و افتادن وزن بدن بر روی پا که نهایتاً به درد روی پا و کف پا منجر می شود. 

پیچ خوردن مچ پا می تواند باعث آسیب به ابتدای استخوان متاتارس پنجم شود. در این آسیب پیچ خوردن باعث کشیده شدن یک تاندون بسیار محکم که به ابتدای متاتارس پنجم وصل است می شود و این کشیدگی باعث شکستن استخوان می شود.

مطلب مرتبط: درمان پیچ خوردگی مچ پا چگونه انجام می شود؟

بدنه استخوان متاتارس معمولا بر اثر پیچیش پا در هنگام فرود بعد از پرش، دچار شکستگی می شود. این نوع شکستگی معمولا در رقصنده های باله اتفاق می افتد.

➖ شکستگی استرس استخوان کف پا

این نوع از شکستگی معمولا بر اثر اعمال فشار های خفیف ولی مکرر بر استخوان به وجود می آید. شکستگی استرس معمولا در کسانی دیده می شود که مسافت های طولانی رژه نظامی رفته اند یا دویده اند یا پیاده روی کرده اند، مخصوصا اگر بار سنگین همراه خود داشته باشند (به همین دلیل به این نوع از شکستگی “شکستگی رژه MARCH FRACTURE” نیز می گویند).

این نوع از شکستگی معمولا در افراد ورزشکار دیده می شود، هر چند امکان بروز آن در دونده های عادی هم وجود دارد، حتی اگر مسافت خیلی کمی را دویده باشند.

دونده های مستعد شکستگی استرس

❇ دونده هایی که به صورت ناگهانی مقدار مسافتی که می دوند را افزایش می دهند.

❇ دونده هایی که با کفش های نامرغوب که سایز مناسب پایشان نیست می دوند.

❇ دونده هایی که علیرغم حس درد در پا به دویدن ادامه می دهند.

❇ دونده هایی که نوع کفش ورزشی خود را به طور ناگهانی تغییر می دهند.