عمل تعویض مفصل زانو که به آن آرتروپلاستی زانو نیز گفته می شود به منظور کمک به کاهش درد و بهبود عملکرد زانو، در فردی که دچار مشکل و درد شدید زانوست انجام می شود. این عمل شامل برداشتن استخوان و غضروف آسیب دیده از استخوان ران، استخوان ساق و گاه کشکک و سپس جایگزین کردن آن با مفصل مصنوعی که از جنس آلیاژ فلز، پلاستیک و پلیمر است می باشد.
مزایا و معایب تعویض مفصل زانو با جدول
| مزایا | معایب |
|---|---|
| کاهش یا از بین رفتن درد مزمن زانو | دوره نقاهت نسبتاً طولانی (چند هفته تا چند ماه) |
| بهبود قابل توجه در عملکرد و حرکت مفصل | احتمال بروز عفونت یا لخته شدن خون بعد از جراحی |
| افزایش کیفیت زندگی و توانایی انجام فعالیتهای روزمره | احتمال سایش یا شل شدن مفصل مصنوعی در طول زمان |
| بهبود وضعیت راه رفتن و تعادل | نیاز به فیزیوتراپی طولانیمدت برای بازتوانی |
| کاهش وابستگی به داروهای مسکن | امکان نیاز به جراحی مجدد در آینده (بهویژه در افراد جوانتر) |
| مناسب برای بیمارانی که درمانهای غیرجراحی برایشان مؤثر نبوده | هزینه نسبتاً بالا (در برخی کشورها یا مراکز درمانی) |
| دوام نسبتاً بالا (۱۰ تا ۲۰ سال یا بیشتر در برخی موارد) | محدودیت در انجام برخی حرکات پر فشار مانند دویدن یا پریدن |
تعویض کامل یا جزئی مفصل زانو؟
تعویض مفصل زانو به دو شکل انجام می شود:
تعویض کامل: هر سه بخش مفصل (سطح استخوان ران، درشت نی و پشت کشکک) با پروتز جایگزین می شوند. این روش برای آرتروز گسترده ای که هر سه بخش مفصل را درگیر کرده مناسب است و شایع ترین نوع تعویض مفصل زانو است.
تعویض جزئی (نیمه): فقط بخش آسیب دیده مفصل تعویض می شود. این روش وقتی انتخاب می شود که آرتروز فقط یک سمت زانو (معمولا سمت داخلی) را درگیر کرده و رباط های صلیبی سالم هستند. مزیت اصلی آن برش کوچک تر، حفظ استخوان بیشتر و بازگشت سریع تر به فعالیت است.
💡 نکته: انتخاب بین تعویض کامل و جزئی بر اساس رادیوگرافی و معاینه متخصص ارتوپد انجام می شود. هر دو روش نتایج بسیار خوبی دارند ولی شرایط بیمار تعیین کننده است.
عمل تعویض مفصل زانو چگونه انجام می شود؟
عمل با بیهوشی عمومی یا نخاعی انجام می شود و معمولا بین ۱ تا ۲ ساعت طول می کشد. مراحل اصلی عمل عبارتند از:
ابتدا جراح از طریق یک برش در جلوی زانو به مفصل دسترسی پیدا می کند. سپس سطوح آسیب دیده غضروف و استخوان از روی استخوان ران، درشت نی و در صورت نیاز کشکک تراشیده می شوند. پس از آمادگی سطح استخوان ها، اجزای پروتز از جنس فلز و پلاستیک مخصوص روی استخوان ها نصب می شوند. در نهایت جراح حرکت و تعادل زانو را تست می کند و برش بسته می شود.
بیمار معمولا ۲ تا ۳ روز در بیمارستان بستری می ماند و از همان روز بعد از عمل با کمک واکر شروع به راه رفتن می کند.
دوره بهبودی بعد از عمل تعویض مفصل زانو
| زمان بعد از عمل | وضعیت بیمار |
|---|---|
| روز اول | شروع راه رفتن با واکر، تمرینات حرکتی ساده |
| هفته ۲ تا ۳ | انجام کارهای شخصی، استفاده از عصا به جای واکر |
| هفته ۳ تا ۶ | خرید و فعالیت های سبک، رانندگی (در صورت عمل زانوی چپ) |
| هفته ۶ تا ۸ | رانندگی (زانوی راست)، راه رفتن بدون عصا |
| ماه ۳ تا ۶ | بازگشت به اغلب فعالیت های عادی، شنا و دوچرخه سواری |
| ماه ۶ تا ۱۲ | بهبودی کامل، بازگشت به ورزش سبک |
چه زمانی بعد از عمل می توان رانندگی کرد؟
اگر زانوی چپ عمل شده باشد و ماشین دنده اتوماتیک داشته باشید، معمولا ۳ تا ۴ هفته بعد از عمل می توانید رانندگی کنید. اگر زانوی راست عمل شده، حداقل ۶ هفته صبر کنید تا کنترل کافی روی ترمز و گاز داشته باشید. استفاده نکردن از داروهای خواب آور و مسکن قوی هم شرط رانندگی است.
چه زمانی بعد از عمل می توان نماز خواند؟
نشستن روی صندلی و نماز خواندن از همان هفته اول ممکن است. نماز به صورت نشسته روی زمین (چهار زانو یا تشهد) معمولا ۲ تا ۳ ماه بعد از عمل و بعد از کسب دامنه حرکتی کافی امکان پذیر می شود. پزشک بسته به وضعیت بهبودی هر بیمار زمان دقیق را مشخص می کند.
هزینه عمل تعویض مفصل زانو
هزینه عمل تعویض مفصل زانو به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی توان عدد ثابتی اعلام کرد. مهم ترین عوامل موثر بر هزینه عبارتند از:
نوع پروتز: پروتزهای وارداتی (آمریکایی، اروپایی) از پروتزهای داخلی گران ترند. جنس پروتز (کروم کبالت، تیتانیوم، سرامیک) هم روی قیمت تاثیر دارد.
تعویض کامل یا جزئی: تعویض جزئی معمولا هزینه کمتری دارد.
بیمارستان: هزینه اتاق عمل، بیهوشی، بستری و تجهیزات از بیمارستانی به بیمارستان دیگر متفاوت است.
بیمه: بیمه های تکمیلی بخش قابل توجهی از هزینه پروتز و بستری را پوشش می دهند. قبل از عمل، حتما با بیمه خود مشورت کنید.
💡 توجه: هزینه های اعلام شده در فضای مجازی معمولا تقریبی هستند و بسته به سال و شرایط بیمار تغییر می کنند. برای اطلاع از هزینه دقیق، با مطب تماس بگیرید.
اگر آرتروز زانوی شما شدید است و درمان های دارویی جواب نداده، درباره تعویض مفصل مشاوره بگیرید.
نکاتی که باید درمورد عمل تعویض مفصل زانو بدانید
بله، اکثر بیماران پس از دوره نقاهت و فیزیوتراپی مناسب میتوانند از پله بالا و پایین بروند.
در هفتههای ابتدایی پس از جراحی، بالا رفتن از پله ممکن است دشوار باشد و بیمار باید با کمک واکر یا عصا و آموزش فیزیوتراپ این کار را انجام دهد.
با گذشت زمان (معمولاً طی 6 تا 12 هفته)، توان عضلانی تقویت شده و بیمار قادر خواهد بود بدون کمک و با اطمینان از پلهها استفاده کند.
مانند هر جراحی، این عمل هم ممکن است با خطراتی همراه باشد، اما در کل یکی از ایمنترین و رایجترین جراحیهای ارتوپدی محسوب میشود.
خطرات احتمالی شامل موارد زیر است:
عفونت در محل جراحی
لخته شدن خون
آسیب به عصب یا رگها
سفتی مفصل یا کاهش دامنه حرکت
نیاز به جراحی مجدد در سالهای بعد
با این حال، با انتخاب جراح مجرب، رعایت مراقبتهای بعد از عمل و انجام فیزیوتراپی، این خطرات به حداقل میرسند.
تجربه بیشتر بیماران مثبت و امیدوارکننده است، بهویژه پس از پشت سر گذاشتن دوره بازتوانی.
طبق گفته بیماران:
درد مزمن زانو به طور قابلتوجهی کاهش یافته یا بهکلی از بین رفته است.
توانایی انجام فعالیتهایی مانند پیادهروی، بالا رفتن از پله، و حتی رقص یا ورزش سبک بازگشته است.
برخی بیماران از درد و محدودیت در چند هفته اول بعد از جراحی شکایت دارند، اما با فیزیوتراپی و پیگیری دقیق بهبود یافتهاند.
افراد جوانتر و فعالتر معمولاً سریعتر به زندگی عادی بازمیگردند، در حالیکه در سالمندان ممکن است روند بهبودی کمی طولانیتر باشد.
عمل تعویض مفصل زانو چگونه است؟
انواع مختلفی از آرتروز پا میتوانند بر روی مفصل تاثیر بگذارند. آرتروز مفصل یک بیماری مربوط به از دست رفتن غضروف درون مفصل است و مهم ترین دلیل برای انجام عمل آرتروپلاستی به شمار میرود.
پروتز طوری طراحی شده است که حرکات یک مفصل نرمال و سالم را شبیه سازی کند. شایع ترین تعویض مفصل های انجام شده تعویض مفصل ران و زانو می باشند، ولی سایر مفاصل را نیز می توان تعویض کرد مثل، مچ پا، مچ دست، شانه و آرنج. به منظور تشخیص مناسب بودن عمل تعویض مفصل زانو (آرتروپلاستی) جراح ارتوپد حرکات، ثبات و قدرت زانو را بررسی می کند. تصاویر گرفته شده به وسیله اشعه ایکس نیز وی را در تشخیص دقیق مشکل زانو یاری می کند.
یکی از اصلی ترین علل عمل جراحی تعویض مفصل زانو، تخفیف دردهای شدید ناشی از آرتروز یا آرتریت روماتوئید است. افراد نیازمند به آرتروپلاستی معمولاً در راه رفتن، بالا رفتن از پله و برخاستن مشکل دارند. همچنین برخی افراد در هنگام استراحت نیز ممکن است این درد ها را تجربه نمایند.کسانی نیاز به تعویض مفصل پیدا می کنند که درد شدید مانع انجام کار های روزمره ایشان می شود یا چنان دفورمیته شدیدی در زانو دارند (همرا آرتروز شدید) که ایشان را ناتوان کرده است.
علل متعددی می توانند باعث درد مفصلی و ناتوانی شوند به گونه ای که بیمار مجبور شود برای تعویض مفصل اقدام کند. آرتروز، روماتیسم، شکستگی های قدیمی، هموفیلی و بیماری های متابولیک می توانند غضروف مفصلی را چنان آسیب بزنند که سبب درد ناتوان کننده و نیاز به تعویض مفصل بشوند.
بهترین جراح و متخصص ارتوپد زانو تعویض مفصل آرتروز
اگر دچار درد مزمن زانو یا تغییر شکل ناشی از آرتروز هستید و به دنبال یک جراح متخصص و با تجربه هستید، دکتر غلامرضا نادری یکی از شناختهشدهترین جراحان ارتوپد است که در زمینه تعویض مفصل زانو (آرتروپلاستی) تخصص دارد. تجربه طولانی و مهارت دقیق او در بازگرداندن حرکت طبیعی زانو، کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی بیماران، باعث شده بسیاری از افراد او را بهعنوان انتخاب اول خود معرفی کنند.
دکتر نادری با سالها تجربه در جراحیهای مفصل زانو، روشهای نوین و کمتهاجمی را برای درمان آرتروز پا و تغییر شکل زانو به کار میگیرد. او با دقت و مهارت در تنظیم محور زانو و تعادل رباطها، علاوه بر کاهش درد، ظاهر زانو را نیز تا حد امکان بهبود میبخشد. توانبخشی و مراقبتهای بعد از جراحی بخش مهمی از برنامه درمانی اوست تا نتایج جراحی طولانیمدت و پایدار باشد.
بیماران دکتر نادری از تجربه حرفهای، برخورد انسانی و دقت در جراحی رضایت کامل دارند و گزارش میدهند که پس از جراحی، علاوه بر کاهش درد شدید، توان حرکت و عملکرد روزانهشان به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
اگر به دنبال یک جراح زانو قابل اعتماد، ماهر و با تجربه در تعویض مفصل زانو و درمان آرتروز هستید، دکتر نادری گزینهای مطمئن و شناختهشده است که میتواند شما را به زندگی بدون درد و حرکت طبیعی زانو نزدیکتر کند.

نشانه های التهاب مفصل زانو
بسته به نوع التهاب مفصل زانو، تشدید نشانه های آرتریت معمولا به آرامی و همراه با وخیم تر شدن وضعیت بیماری روی می دهد، گرچه در صورت وارد آمدن آسیب های جزئی و یا استفاده بیش از حد از این مفصل، این نشانه ها می توانند به شکل ناگهانی نیز تشدید شوند. شایع ترین نشانه های التهاب مفصل زانو شامل موارد زیر می باشند:
- بروز درد همراه با انجام فعالیت
- کاهش محدوده حرکت زانو
- سفتی مفصل زانو
- تورم مفصل زانو
- خشکی زانو
- احساس نابودی مفصل زانو
- بدشکلی مفصلی (زانوی ضربدری و پا پرانتزی)
درد همراه با التهاب مفصل زانو معمولا با انجام فعالیت، بخصوص در صورت استفاده بیش از حد از این مفصل، تشدید می شود. سفتی مفصل نیز پس از نشستن های طولانی مدت امری معمول می باشد. با وخامت وضعیت آرتریت، بروز درد مفصلی بیشتر خواهد شد و در نهایت فرد مبتلا ممکن است حتی بدون انجام هر گونه فعالیت جسمی، به شکل ثابت در مفصل خود احساس درد کند.
چه زمانی به عمل تعویض مفصل زانو نیاز داریم؟
این عمل جراحی ممکن است زمانی استفاده شود که درمان دارویی دیگر تاثیرگذاری خود را از دست داده باشد و قادر به رفع درد و از کار افتادگی مفصل نباشد. از جمله مواد دارویی مورد استفاده برای آرتروز قبل از عمل جراحی آرتروپلاستی عبارتند از:
- داروهای ضد التهاب
- داروهای درد (مسکن)
- حرکات خاص کاهش درد
- گجت های کمکی برای راه رفتن
- فیزیوتراپی
- تزریقات کورتیزون در مفصل زانو
- تزریقات مربوط به اصلاح ویسکوزیته (تزریق مواد روغنی جهت کاهش درد مفصل در حین حرکت)
- کاهش وزن (برای افراد چاق)
- تمرین و ورزش

عوارض تعویض مفصل زانو
عمل جراحی تعویض مفصل زانو همانند هر عمل جراحی ممکن است عوارض و خطراتی را به دنبال داشته باشد، از جمله:
- عفونت
- انعقاد خون در عروق پا و ریه
- حمله قلبی
- سکته
- آسیب های عصبی
- علائم عفونت
بیشتر بخوانید:
در صورت مشاهده موارد زیر باید به سرعت مراتب را به متخصص تعویض مفصل زانو اعلام کرد:
- تب بالای 37.8 درجه سانتی گراد
- لرز
- ترشحات محل عمل جراحی
- افزایش قرمزی، ورم و دردهای زانو
- آیتم #3 در لیست
در صورت عفونت پروتز، قسمت تعویض شده از طریق عمل جراحی برداشته شده و برای از بین بردن باکتری ها، مصرف آنتی بیوتیک تجویز می گردد. پس از برطرف شدن عفونت نیز عمل جراحی مجدد به منظور کار گذاشتن دوباره مفصل جدید انجام می شود.
از کار افتادگی مفصل های مصنوعی
یکی دیگر از عوارض عمل جراحی تعویض مفصل زانو، خرابی مفصل های مصنوعی است. استفاده روزانه از این مفصل ها هرچند از جنس قوی ترین فلز و پلاستیک باشند می تواند باعث تحریک و خرابی آن ها گردد. از موارد خطرناک دیگر نیز اضافه وزن و انجام فعالیت های بسیار شدید است که باعث فشار به مفصل و در نهایت از کار افتادگی آن می شود.
آمادگی های قبل از عمل تعویض مفصل زانو
- پزشک شما کل پروسه جراحی و اتفاقاتی که قرار است رخ دهد را به شما توضیح خواهد داد و میتوانید هرگونه سوال و ابهامی که در ذهن دارید از وی بپرسید.
- از شما خواسته میشود تا فرمی را جهت صدور اجازه انجام عمل جراحی امضا کنید. این فرم را دقیق بخوانید و اگر هر ابهام و سوالی داشتید حتما آن را مطرح کنید.
- علاوه بر چک کردن سابقه کامل درمانی و بیماریهای قبلی، ممکن است از شما یک آزمایش کامل فیزیکی گرفته شود تا از سلامت بدنی شما قبل از عمل جراحی مطمئن شوند. امکان گرفته شدن آزمایش خون و تشخیصی در این مرحله وجود دارد.
- اگر به چیز خاصی حساسیت دارید و یا به ماده دارویی خاصی آلرژی دارید، حتما آن را به اطلاع پزشک خود برسانید.
- پزشک خود را از تمامی مواد دارویی (تجویز شده یا بدون تجویز پزشک) که در حال استفاده از آن بودید یا هنوز هستید، مطلع کنید.
- اگر سابقه مشکلات خون ریزی در بخشهای مختلف بدن را داشتهاید و یا از داروهای ضد انعقاد خون، آسپیرین یا هر دارویی که بر روی گردش خون در بدن تاثیرگذار است استفاده میکنید، حتما آن را به اطلاح متخصصین برسانید. شاید قطع کردن این داروها قبل از انجام عمل جراحی آرتروپلاستی ضروری باشند.
- اگر باردار هستید و یا احتمال بارداری شما وجود دارد حتما این موضوع را به اطلاع پزشک خود برسانید.
- از شما خواسته میشود به مدت ۸ ساعت قبل از عمل هیچ چیز نخورید (معمولا در نیمه شب)
- احتمالا قبل از عمل به کمک آرام بخش شما را در وضعیت آرامی نگه خواهند داشت.
- شاید از شما خواسته شود قبل از عمل با یک متخصص توانبخشی ملاقات کنید تا توضیحات لازم را به شما ارائه کند.
- از کسی کمک بخواهید تا بعد از عمل به مدت یک تا دو هفته در محیط خانه به شما کمک کند چرا که پس از مرخص شدن از بیمارستان، تا چند وقت توان حرکتی مناسب و نرمال نخواهید داشت.
- بر اساس وضعیت درمانی و سلامت، ممکن است پزشک شما موارد دیگری را جهت آماده شدن برای آرتروپلاستی از شما بخواهد.

مراحل عمل تعویض مفصل زانو
عموما، آرتروپلاستی شامل مراحل و موارد زیر میشود:
- از شما خواسته میشود لباسهای خود را در آورید و یک روپوش مخصوص بپوشید.
- یک خط درون وریدی معمولا بر روی دست شما ایجاد میشود.
- بر روی میز جراحی به نحوه قرار میگیرید که بیشترین دسترسی به مفصل مورد نظر برای جراحان وجود داشته باشد.
- یک سوند ادراری به مریض متصل میشود.
- اگر موی زیادی در بخش مربوط به جراحی وجود داشته باشد، قبل از شروع عمل شیو میشود.
- متخصص بیهوشی دائما مانیتور مربوط به ضربان قلب، فشار خون، تنفس و اکسیژن خون شما را در حین عمل بررسی میکند.
- پوست ناحیه مورد نظر به کمک مواد ضد عفونی کننده تمیز میشود.
- جراح یک برش در محل مفصل ایجاد میکند.
- سپس بخشهای آسیبدیده از مفصل جدا یا تعمیر میشوند.
- برش بر روی بدن به کمک بخیه بسته میشود.
- یک بانداژ استریل یا پوشش خاص بر روی پوست قرار خواهد گرفت.
بیشتر عملهای جراحی مفصل مربوط به کمر و زانو میشود و مواردی نظیر قوزک پا، آرنج، شانه و انگشتان کمتر به چشم میخورند. ممکن است برای انجام عمل جراحی آرتروپلاستی دلایل دیگری نیز وجود داشته باشد.
مراقبت های بعد از عمل تعویض زانو
به توصیه پزشک یا متخصص تعویض مفصل زانو از مصرف برخی دارو ها و مکمل های غذایی، قبل از عمل جراحی باید پرهیز کرد.

آمادگی برای ریکاوری
تا چند هفته پس از عمل جراحی، بیمار برای راه رفتن نیازمند عصا و واکر است. به همین دلیل باید نسبت به تهیه آن پیش از عمل اقدام نماید.تا مدتی پس از عمل همچنین باید از کارهایی مانند رانندگی، آشپزی و لباس شستن و دیگر فعالیت های روزمره خودداری کرد.
قبل از عمل
انجام عمل جراحی تعویض زانو مستلزم بیهوشی عمومی یا نخاعی است. به منظور پیشگیری از عفونت های پس از عمل، آنتی بیوتیک وریدی قبل، بعد و در طول عمل جراحی به وی تزریق می شود. علاوه بر این برای بی حس کردن زانو و اطراف آن نیز ممکن است از بی حسی های موضعی استفاده شود. تأثیر داروهای بی حسی پس از عمل جراحی از بین خواهد رفت.
بیشتر بدانید:
درمان قطعی آرتروز زانو با ورزش
به منظور دسترسی به سطوح مختلف مفصل، زانو در حالت خمیده قرار داده می شود. سپس شکافی به طول 15 الی 25 سانتی متر ایجاد می شود و پس از کنار زدن کشکک سطوح مفصلی تخریب شده بریده می شوند.
پس از آن نیز مفصل مصنوعی کار گذاشته می شود و پزشک قبل از بستن شکاف، با تست کردن مفصل از عملکرد درست آن اطمینان حاصل می کند. این عمل ممکن است حدود 2 ساعت به طول بینجامد.
پس از عمل
پس از عمل، بیمار به مدت 1 الی 2 ساعت به اتاق ریکاوری منتقل و سپس برای مدت 2 الی 3 روز در بخش بستری بیمارستان استراحت می کند.
برای افزایش جریان خون به عضلات پا و برای پیشگیری از ورم و انعقاد خون، به بیمار توصیه می شود در زمان بستری از حرکت دادن پا و مچ پاغافل نشود. علاوه بر این داروهای ضد انعقاد خون و استفاده از جوراب های مخصوص برای بیمار تجویز می شود که مانع از ورم و انعقاد خون می گردد.

یک روز پس از عمل جراحی، فیزیوتراپیست نحوه صحیح انجام حرکت با زانو تازه را به بیمار آموزش می دهد. پس از ترک بیمارستان نیز انجام حرکات فیزیوتراپی در منزل یا مرکز فیزیوتراپی باید ادامه داده شود. در زمان ریکاوری توصیه می شود دستورات تیم پزشکی درمورد مراقبت از زخم، رژیم غذایی و فعالیت را به طور جدی دنبال کنید.
درد زانو بعداز جراحی
دردی که پس از عمل آرتروپلاستی در ناحیه زانو حس می شود می تواند به علل مختلفی باشد اما خوشبختانه با روش های زیادی از قبیل روش های دارویی یا اقدامات قبل از عمل (قرار دادن بلوک عصبی یا بی حسی) یا استفاده از پمپ های درد بعد از عمل قابل کنترل است. یکی از علل بروز درد پس از عمل آرتروپلاستی ممکن است مشکلات عصبی یا آسیب به تاندون پا باشد.
به علاوه در صورتی که بیمار درد را تنها در مفصل زانویی که آسیب دیده است احساس کند و این درد در پای وی احساس نشود، می تواند علت این درد به ترومبوز وریدی عمیق مربوط باشد.
یکی دیگر از مواردی که ممکن است در حین عمل به وجود آید، شکستگی های تصادفی در ناحیه ران در هنگام اتصال پروتز است و باعث ایجاد درد شود. این مشکل در بیماران مسن تر بعد از نصب پروتز نیز مشاهده شود. به علاوه از آنجایی که در هنگام تعویض مفصل، مطمئناً فشار زیادی بر روی مفاصل وارد می آید و می تواند باعث بروز درد شود. دردهایی که منشاء انسداد عروقی دارند معمولاً با آبی شدن رنگ پا همراه هستند.
جراحی تعویض مفصل زانو باعث بهبود تغییر شکل زانو میشود؟
جراحی تعویض مفصل زانو با هدف بازگرداندن محور طبیعی زانو و بهبود عملکرد مفصل انجام میشود. در این جراحی، قسمت های آسیب دیده غضروف و استخوان برداشته شده و با پروتز جایگزین می شوند.
- _اگر تغییر شکل زانو متوسط تا شدید باشد، جراح می تواند با تنظیم دقیق پروتز و تعادل رباط ها، زاویه و محور زانو را اصلاح کند.
- _در بسیاری از بیماران، بعد از جراحی بهبود قابل توجهی در ظاهر زانو و محور اندامها دیده می شود، هرچند ممکن است کاملاً طبیعی نباشد.
- _عواملی مثل شدت تغییر شکل قبل از جراحی، قدرت عضلات، و وجود آسیب های دیگر روی نتیجه نهایی تأثیر دارند.
دوره نقاهت عمل تعویض مفصل زانو
افرادی که عمل جراحی آرتروپلاستی را انجام میدهند معمولا بهبود بسیار چشمگیری در وضعیت مفصل خود تجربه میکنند، فعالیتهای بدنی را بهتر انجام میدهند و کیفیت زندگی آنها بالاتر می رود.
بهبود و بازتوانی پس از آرتروپلاستی برای هر بیمار متفاوت است. در کل، پزشک شما، شما را تشویق خواهد کرد که از مفصل جدید خود هر چه زودتر استفاده کنید. بعضی بیماران پس از تعویض مفصل موقتا دچار درد می شوند زیرا عضلات اطراف مفصل به دلیل کم تحرکی ضعیف شده اند. در بسیاری از افراد عمل جراحی تعویض مفصل زانو بسیار مؤثر است و باعث تخفیف درد و بازیابی حرکات می شود.
3 الی 6 هفته پس از عمل جراحی، شخص قادر به انجام فعالیت های روزمره سبک مانند خرید خواهد بود. رانندگی نیز در صورتی که شخص پس از گذشت 3 هفته قادر به خم کردن زانو و کنترل ماشین باشد و از داروهای خواب آور استفاده نکند، امکان پذیر خواهد بود ولی اگر زانوی راست عمل شده باشد بهتر است رانندگی شش هفته پس از جراحی شروع شود.
پس از دوره ریکاوری فرد قادر به انجام فعالیت های سبک و مختلف از قبیل پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری خواهد بود، اما توصیه می شود از انجام فعالیت های سنگین مانند دویدن، اسکی، تنیس و ورزش هایی که مستلزم پرش هستند پرهیز گردد.
سوالات شایع درباره تعویض مفصل زانو
1. عمر پروتز زانو چقدر است؟
پروتزهای جدید معمولا بین 15 تا 25 سال عمر می کنند. عواملی مثل وزن بیمار، سطح فعالیت و نوع پروتز روی طول عمر آن تاثیر دارند. پرهیز از ورزش های پرفشار و حفظ وزن مناسب عمر پروتز را افزایش می دهد.
2. آیا بعد از تعویض مفصل زانو می توان ورزش کرد؟
بله، ورزش های کم فشار مثل پیاده روی، شنا، دوچرخه سواری و یوگا مجاز و توصیه شده هستند. ولی ورزش هایی مثل دویدن، فوتبال، تنیس و اسکی که فشار ضربه ای به زانو وارد می کنند توصیه نمی شود.
3. تعویض مفصل زانو برای چه سنینی مناسب است؟
بیشتر بیمارانی که تعویض مفصل می کنند بین 55 تا 80 سال سن دارند. ولی محدودیت سنی مطلق وجود ندارد. در افراد جوان تر، پزشک معمولا اول روش های حفظ مفصل مثل استئوتومی را بررسی می کند.
4. آیا بعد از تعویض مفصل زانو درد کاملا از بین می رود؟
در اکثر بیماران، درد مزمن آرتروز بعد از عمل به شکل چشمگیری کاهش پیدا می کند یا از بین می رود. درد بعد از عمل در هفته های اول طبیعی است و با فیزیوتراپی و مصرف مسکن کنترل می شود.
5. آیا تعویض مفصل زانو تحت بیمه انجام می شود؟
بیمه های پایه و تکمیلی معمولا بخشی از هزینه عمل و بستری را پوشش می دهند. هزینه پروتز بسته به نوع آن ممکن است تحت پوشش باشد یا مبلغ سقفی داشته باشد. قبل از عمل حتما شرایط بیمه خود را بررسی کنید.
دکتر غلامرضا نادری متخصص ارتوپدی ، آرتروسکوپی ، آرتروپلاستی و فلوشیپ جراحی مچ پا در تهران

